దిక్సూచి స్పెషల్
స్పీకర్గా సభకు గౌరవం..
ప్రజా నాయకుడిగా మంథనికి ఆత్మీయ బంధం
అసెంబ్లీ సెంట్రల్ హాల్గా చిరస్థాయి గుర్తింపు
దిక్సూచి, హైదరాబాద్:కొన్ని రాజకీయ జీవితాలు పదవులతో ముగుస్తాయి. మరికొన్ని వ్యక్తిత్వాలు పదవులను దాటి చరిత్రలో నిలిచిపోతాయి. దుద్దిళ్ల శ్రీపాదరావు రెండో కోవకు చెందిన నాయకుడు. ప్రజల సమస్యలను శాసనసభలో బలంగా వినిపించిన ఎమ్మెల్యేగా, సభా నిబంధనలకు పెద్దపీట వేసిన స్పీకర్గా ఆయన వేసిన ముద్ర నేటికీ గుర్తుండిపోయింది. ఆయన ఒకప్పుడు నడిపించిన అదే శాసనసభలో ఇప్పుడు ‘దుద్దిళ్ల శ్రీపాదరావు సెంట్రల్ హాల్’ ఏర్పాటు కావడం ఆయన ప్రజా జీవితానికి దక్కిన అరుదైన గౌరవంగా చెప్పుకోవచ్చు. సెప్టెంబర్ 7న ముఖ్యమంత్రి రేవంత్రెడ్డి ఈ హాల్ను ప్రారంభించారు.
గ్రామ సర్పంచ్ నుంచి స్పీకర్ వరకు..
1937 నవంబర్ 6న జన్మించిన శ్రీపాదరావు బీఎస్సీ, ఎల్ఎల్బీ చదివారు. స్వగ్రామం ధన్వాడ నుంచే ప్రజాసేవ ప్రారంభించారు. గ్రామ సర్పంచ్గా పనిచేసిన ఆయన అనంతరం మంథని వ్యవసాయాభివృద్ధి బ్యాంకు అధ్యక్షుడు, మహాదేవపూర్ సమితి ఉపాధ్యక్షుడు తదితర బాధ్యతలు చేపట్టారు. రైతులతో, గ్రామీణ ప్రజలతో ఏర్పడిన ఈ అనుబంధమే ఆయన రాజకీయ ఎదుగుదలకు పునాదిగా మారింది.1983లో మంథని నుంచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికైన శ్రీపాదరావు.. ఆ తర్వాత వరుసగా విజయాలు సాధించారు. కాంగ్రెస్ శాసనసభా పక్ష విప్గా, పలు అసెంబ్లీ కమిటీల్లో సభ్యుడిగా పనిచేశారు. 1991 ఆగస్టు 19న ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ స్పీకర్గా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికై 1995 జనవరి 11 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు.
స్పీకర్ అంటే కుర్చీ కాదు.. బాధ్యత
శ్రీపాదరావు స్పీకర్ పదవిని అధికార ప్రదర్శనగా కాకుండా ప్రజాస్వామ్య బాధ్యతగా చూశారు. సభా నియమాలను లోతుగా అధ్యయనం చేసి వాటి ఆధారంగానే నిర్ణయాలు తీసుకునేవారని ఆయన రాజకీయ జీవితంపై వచ్చిన పలు విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.
పాయింట్ ఆఫ్ ఆర్డర్, రూలింగ్స్ విషయంలో ఆయన తీసుకున్న నిర్ణయాలు అసెంబ్లీ వ్యవహారాల్లో ప్రత్యేక ముద్ర వేశాయి. అధికార పక్షం, ప్రతిపక్షం అనే తేడా లేకుండా సభా హక్కులను కాపాడటమే తన బాధ్యతగా భావించారు.
మైకు ముందు ప్రజలు.. రాజకీయాలు కాదు
ఎమ్మెల్యేగా ఉన్న సమయంలో శ్రీపాదరావు గోదావరి పరివాహక ప్రాంత రైతుల సాగునీటి సమస్యలు, ఉత్తర తెలంగాణ కరువు పరిస్థితులు, దళిత–బహుజన వర్గాల సమస్యలు, నిరుద్యోగం, పేదరికం, నక్సలైట్ సమస్య వంటి అంశాలను శాసనసభలో ప్రస్తావించారు.
ఆయన ప్రసంగాల్లో రాజకీయ విమర్శ కంటే సమస్యపై అధ్యయనం, పరిష్కారంపై ఆలోచన ఎక్కువగా ఉండేదని సమకాలీన విశ్లేషణలు పేర్కొంటున్నాయి. అందుకే ఆయన ప్రసంగాలను ఇప్పుడు ‘ప్రజల పక్షాన శ్రీపాద వాణి’ పేరుతో గ్రంథరూపంలోకి తీసుకువస్తున్నారు. ఎమెస్కో ఈ సంకలనాన్ని ప్రచురించేందుకు ఏర్పాట్లు చేస్తోంది.
పదవి పోయినా.. ప్రజలకు దూరం కాలేదు
1994 ఎన్నికల్లో ఓటమి ఎదురైనా శ్రీపాదరావు ప్రజల నుంచి దూరం కాలేదు. మంథని ప్రజలతో ఆయనకు ఏర్పడిన అనుబంధం రాజకీయ లెక్కలకు అతీతమైనదిగా నిలిచింది. సామాన్యుడు అర్ధరాత్రి తలుపు తట్టినా స్పందించే నాయకుడనే విశ్వాసం ఆయనపై ఉండేదని ఆయన రాజకీయ జీవితంపై వచ్చిన కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి.
1999 ఏప్రిల్ 13న నక్సలైట్ల చేతిలో ఆయన హత్యకు గురయ్యారు. 62 ఏళ్ల వయసులో ఆయన జీవితం అర్ధాంతరంగా ముగిసినా.. ప్రజలతో ఏర్పడిన బంధం మాత్రం ముగియలేదు.
25 ఏళ్ల తర్వాత.. అదే సభలో శాశ్వత గుర్తింపు
శ్రీపాదరావు మరణించి దాదాపు 27 ఏళ్లు అవుతున్న సమయంలో ఆయన పేరు తెలంగాణ శాసనసభలోని కొత్త సెంట్రల్ హాల్కు పెట్టడం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
పార్లమెంట్ సెంట్రల్ హాల్ తరహాలో రూపొందించిన ఈ ప్రాంగణం శాసనసభ, శాసనమండలి సభ్యులు పరస్పరం చర్చించుకునేందుకు, అధికారిక, శాసనపరమైన కార్యక్రమాలు నిర్వహించేందుకు ఉపయోగపడనుంది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్రెడ్డి ప్రారంభోత్సవం అనంతరం పలువురు మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలతో కలిసి అక్కడ అల్పాహార కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
ముఖ్యమంత్రి రేవంత్రెడ్డి అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ సెంట్రల్ హాల్ తెలంగాణ ప్రజాస్వామ్య విలువలు, శాసన సంప్రదాయాలు, చర్చా సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలవాలి.
తండ్రి చూపిన బాటలో తనయుడు
శ్రీపాదరావు వారసత్వాన్ని రాజకీయంగా కొనసాగిస్తున్న ఆయన తనయుడు దుద్దిళ్ల శ్రీధర్బాబు ప్రస్తుతం తెలంగాణ ఐటీ, పరిశ్రమలు, శాసనసభ వ్యవహారాల శాఖల మంత్రిగా ఉన్నారు. తండ్రి మాదిరిగానే విషయ పరిజ్ఞానం, ప్రశాంతత, ప్రజా సమస్యలపై దృష్టితో రాజకీయాల్లో ముందుకు సాగుతున్నారు.
దిక్సూచి మాట
శ్రీపాదరావు కథ ఒక రాజకీయ నాయకుడి జీవిత చరిత్ర మాత్రమే కాదు.
ప్రజా ప్రతినిధి ఎలా ఉండాలి?
స్పీకర్ పదవి అంటే ఏమిటి?
అధికార, ప్రతిపక్షాల మధ్య నిష్పాక్షికత ఎలా ఉండాలి?
శాసనసభలో మాట్లాడే ప్రతి మాట వెనుక ప్రజా ప్రయోజనం, విషయ పరిజ్ఞానం ఎంత అవసరం?
ఈ ప్రశ్నలకు ఆయన రాజకీయ ప్రస్థానం సమాధానం చెబుతుంది.
ఒకప్పుడు ఆయన కూర్చున్న స్పీకర్ కుర్చీ ఆయనను గుర్తుపెట్టుకుంది.
ఇప్పుడు ఆయన నడిపించిన సభే ఆయన పేరును శాశ్వతంగా మోస్తోంది.
అందుకే.. నడిపించిన సభలోనే నిలిచిన పేరు — దుద్దిళ్ల శ్రీపాదరావు.