తెలంగాణ పల్లెల్లో వ్యవసాయానికి, రైతు జీవితానికి ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉన్న సంప్రదాయ పండుగల్లో పొలాల అమావాస్య ఒకటి. మట్టిని నమ్ముకుని జీవించే రైతు.. తనకు అన్నం పెట్టే భూమిని, వ్యవసాయాన్ని, పశువులను గౌరవిస్తూ ఈ పండుగను భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకోవడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
పొలాల అమావాస్య సందర్భంగా రైతులు తమ వ్యవసాయ పనిముట్లను శుభ్రం చేసి పూజిస్తారు. నాగలి, కొడవలి, పార వంటి వ్యవసాయ పరికరాలకు పసుపు, కుంకుమలు పెట్టి పూజలు నిర్వహిస్తారు. పంట పొలాలకు వెళ్లి భూమాతను స్మరించుకుని.. పంటలు బాగా పండాలని, కుటుంబాల్లో సుఖసంతోషాలు వెల్లివిరియాలని కోరుకుంటారు.
పశువులకు ప్రత్యేక గౌరవం
వ్యవసాయంలో రైతుకు తోడుగా నిలిచే ఎద్దులు, పశువులకు ఈ పండుగలో ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. వాటిని శుభ్రంగా కడిగి, కొమ్ములకు రంగులు వేసి, పూలతో అలంకరించి పూజలు చేస్తారు. పశువుల ఆరోగ్యం బాగుండాలని, వ్యవసాయ పనుల్లో అవి సహకరించాలని కోరుకుంటారు.
మట్టితో మనిషికి ఉన్న అనుబంధం
పొలాల అమావాస్య కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు. రైతు–భూమి–పశువు–పంట మధ్య ఉన్న అనుబంధానికి ప్రతీక. విత్తనం వేసి పంట చేతికొచ్చే వరకు రైతు పడే శ్రమను, ప్రకృతిపై అతనికున్న నమ్మకాన్ని ఈ పండుగ ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఆధునిక వ్యవసాయంలో ట్రాక్టర్లు, యంత్రాలు విస్తరించినా.. భూమిని పూజించడం, వ్యవసాయ పరికరాలను గౌరవించడం, పశువులను ఆదరించడం వంటి సంప్రదాయాలు ఇప్పటికీ తెలంగాణ గ్రామాల్లో కొనసాగుతున్నాయి.
తరతరాలకు అందాల్సిన సంప్రదాయం
నేటి తరం పిల్లలకు వ్యవసాయం అంటే కేవలం పంటలు పండించడం మాత్రమే కాకుండా.. రైతు జీవితం, మట్టితో ఉన్న అనుబంధం, ప్రకృతిని గౌరవించే సంస్కృతి గురించి తెలియజేసే సందర్భం కూడా పొలాల అమావాస్య.
భూమిని గౌరవిస్తేనే భవిష్యత్తు బాగుంటుంది.. రైతును గౌరవిస్తేనే సమాజం సుభిక్షంగా ఉంటుంది అనే సందేశాన్ని చాటిచెప్పే పండుగగా పొలాల అమావాస్యకు తెలంగాణ పల్లెల్లో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
పొలాల అమావాస్య వ్రత కధ :
అనగా అనగా ఒక ఊర్లో ఓ బ్రహ్మణమ్మ . ఆమెకు ప్రతి సంవత్సరం పిల్లలు పుడుతునారు . పోతున్నారు. పుట్టగానే పోతున్న సంతానానికి ధుఖించి ఆ బ్రహ్మణమ్మ ఊరి వెలుపల పోచక్క తల్లి చుట్టు ప్రతి ఏట పిల్లల్ని బొంద పెడుతున్నది . ఈ పొలలమావాస్యకు పుడుతున్నారు , మళ్లీ పొలలమావాస్యకి చనిపోతున్నారు . నోముకుందామని ఎవర్ని పేరంటం పిలిచినా రామంటునారు . ఈ విధంగా బాధపడుతున్న ఇల్లాలుకు మళ్లీ ఎప్పటివలె సంతానం మైనది , చనిపోయింది . ఆ పిల్లను తీసుకుని పోచమ్మ దగ్గర బొంద పెట్టేందుకు పోయింది . అప్పుడు పోచక్క తల్లి ఈ ఊర్లలో వాళంత నాకు మొక్కేందుకు వస్తారు . పాయసం , వడలు నైవేద్యం తెస్తారు . ఎడ్లకు రంగులు వేసి నెమలి పించం పెట్టి గాలి , ధూళి తగలకుండా ప్రదక్షణం చేయిస్తారు . పాలేర్లు కల్లు తెస్తారు . వాళ్ళ పెళ్ళాలు కడవలతో పానకం తెస్తారు . నువ్వెందుకు శవాలు నా చుట్టూ బొంద పెడుతున్నావని ప్రశ్నించింది .
అమ్మా! పోచక్క తల్లి వేయి కళ్ళ తల్లివి నీకు తెలియనిది ఏముంది. నేను పూర్వ జన్మలో ఏ పాపం చేసానో నాకు పుట్టిన సంతానం ఎప్పటికప్పుడు మరణిస్తునారు అని బాధ పడింది. అప్పుడు పోచమ్మ తల్లి "బ్రహ్మణమ్మ పోయిన జన్మలో పొలలమావాస్య పేరంటాలు రాక ముందే పిల్లలు ఏడిస్తే ఎవరు చూడకుండా పాయసం , గారెలు పెట్టిందని , పులుసు తీపి సరిపోయిందో లేదో చవిచూసింది అని , మడి , తడి లేకుండా అన్ని అమాంగిలం చేసిందని అందుకే ఆమె పిల్లలు అలా పుట్టి పెరిగి చనిపోయినారని" చెప్పింది . తన అపరాధాన్ని తెలుసుకున్న బ్రహ్మణమ్మ పోచక్క తల్లి కాళ్ళమీద పడి తనను క్షమించమని వేడుకున్నది . అమ్మలక్కలు కలియుగం పుట్టనున్నది, పెరగన్నునది కనుక ఈ వ్రత విధానం మాకు తెలుపమని వేడుకోగా పోచక్క ఇలా తెలిపింది. "శ్రావణమాసం చివర బాధ్ర్రపదమాసం తొలుత వచ్చే అమావస్యని పొలలమావాస్య అంటారు . గోడను ఆవు పేడ పాలతో అలికి, పసుపు కుంకుమతో పొలాలు రాసి, కంద మొక్కని అమ్మగా భావించి 9 వరుసల దారంతో పసుపు కొమ్ము కట్టి, ఆ తోరం పోచక్క తల్లికి కట్టి పూజ చేయాలి. 9 వరుసల తోరం పేరంటాలకి ఇచ్చి మనము కట్టించుకోవాలి . పిండి వంటలు నైవేద్యం చేసి అమ్మకి నివేదన చేయాలి . భోజనం అనంతరం తాంబూలం దక్షిణ శక్తి కొలది సమర్పించాలి . ఇలా చేస్తే పిల్లలు మృత్యువాత పడకుండా కలరా, మలేరియా , మశూచి మొదలైన వ్యాధులు రాకుండా పోచక్క తల్లి కాపాడుతుందని " చెప్పింది.
ఈ విధంగా బ్రహ్మణమ్మ ఈ వ్రతంని చేసి తన చనిపోయిన సంతానంని తిరిగిపొందింది.
