ఎల్నినో నుంచి రైతులు, ప్రజలను కాపాడుకుందాం

 ఎల్నినో నుంచి  రైతులు, ప్రజలను కాపాడుకుందాం

సమష్టిగా నిలబడి మిషన్ మోడ్‌లో సూపర్ ఎల్‌నినోను ఎదుర్కొందాం 

 ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లా ఇన్‌చార్జి మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు

 * ఆరుతడి, ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుపై గ్రామ గ్రామానా రైతులకు అవగాహన కల్పించాలి

 *వార్డు సభ్యుడి నుంచి ఎంపీ వరకు... పంచాయతీ కార్యదర్శి నుంచి జిల్లా కలెక్టర్ వరకు ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యత తీసుకోవాలి

 * రాజకీయాలకు అతీతంగా సూపర్ ఎల్‌నినో సవాల్‌ను ఎదుర్కొందాం

* జిల్లాల్లో కంట్రోల్ రూమ్‌లతో నిరంతర పర్యవేక్షణ**

*వర్షపు నీటి ప్రతి చుక్కను ఒడిసిపట్టాలి... ఇంకుడు గుంతల నిర్మాణాన్ని ఉద్యమంగా చేపట్టాలి*

* ఎల్‌నినోను ఎదుర్కోవాలంటే ప్రజల భాగస్వామ్యమే కీలకం... 

వర్షపు నీటి సంరక్షణను ప్రజా ఉద్యమంగా మార్చాలి

* కరోనా స్ఫూర్తితో సూపర్ ఎల్‌నినోను అధిగమిద్దాం

* సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితులపై సమీక్ష సమావేశం

దిక్సూచి, కరీంనగర్,  జూలై 19:

ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర ప్రభావం చూపనున్న **సూపర్ ఎల్‌నినో** పరిస్థితులను సమిష్టిగా ఎదుర్కొని రైతులు, ప్రజలను రక్షించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ యంత్రాంగం మొత్తం మిషన్ మోడ్‌లో పనిచేయాలని వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి, ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లా ఇన్‌చార్జి మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు పిలుపునిచ్చారు. వార్డు సభ్యుడి నుంచి ఎంపీ వరకు, పంచాయతీ కార్యదర్శి నుంచి జిల్లా కలెక్టర్ వరకు ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యత తీసుకుని సమన్వయంతో పనిచేస్తేనే ఈ ప్రకృతి సవాలును సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోగలమన్నారు.

 ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు, శాస్త్రవేత్తలు, రైతులు, ప్రజలు అందరూ ఒక్కటై పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని స్పష్టం చేశారు.

ఆదివారం కరీంనగర్ కలెక్టరేట్ కాన్ఫరెన్స్ హాల్‌లో **సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావ తీవ్రతను తగ్గించేందుకు రూపొందించిన ప్రత్యామ్నాయ కార్యాచరణ ప్రణాళికపై **  నిర్వహించిన సమావేశంలో ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లా ఇన్చార్జి మంత్రివర్యులు తుమ్మల నాగేశ్వరరావు, ఐటీ, పరిశ్రమలు, శాసనసభ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి **దుద్దిళ్ల శ్రీధర్ బాబు**, రవాణా, బీసీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి **పొన్నం ప్రభాకర్**, రాష్ట్ర ఎస్సీ, ఎస్టీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి **అడ్లూరి లక్ష్మణ్ కుమార్**, ప్రభుత్వ విప్‌లు **ఆది శ్రీనివాస్**, **చింతకుంట విజయ రమణారావు* స్పెషల్ చీఫ్ సెక్రటరీ **మహేష్ దత్ ఎక్కా**, రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ కార్యదర్శి **సురేంద్రమోహన్**, ఉమ్మడి జిల్లాల కలెక్టర్లు పాల్గొన్నారు.* 

సమావేశంలో సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావం నేపథ్యంలో ప్రాజెక్టుల నీటి నిల్వలు, భూగర్భ జలాల పరిస్థితి, తాగునీటి సరఫరా, ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగు, ఆరుతడి పంటల ప్రోత్సాహం, విద్యుత్ సరఫరా, రైతులకు అవగాహన కార్యక్రమాలు, జిల్లాల వారీగా కార్యాచరణ ప్రణాళికలు, భవిష్యత్ వ్యూహాలపై సుదీర్ఘంగా చర్చించారు. ఆయా జిల్లాల కలెక్టర్లు తమ జిల్లాల్లో చేపడుతున్న చర్యలను సమావేశంలో వివరించారు. అనంతరం జిల్లా కలెక్టర్లు, సీపీలు, ఎస్పీలు, వ్యవసాయ అధికారులు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు, ఇరిగేషన్, భూగర్భ జలాలు, విద్యుత్ శాఖల అధికారులకు మంత్రులు కీలక సూచనలు చేశారు.

**మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు మాట్లాడుతూ, ప్రస్తుత సంవత్సరం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా **సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటుందని వాతావరణ శాఖ నిపుణులు హెచ్చరించిన నేపథ్యంలో**, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ముందస్తు జాగ్రత్త చర్యలను ఇప్పటికే ప్రారంభించిందన్నారు. గత **ఏప్రిల్ నెల నుంచే** రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతు వేదికల్లో క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తున్న **రైతు నేస్తం** కార్యక్రమాలు, గ్రామసభల ద్వారా రైతులకు సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితులపై విస్తృత అవగాహన కల్పిస్తున్నామని తెలిపారు. ప్రకృతి పరిస్థితులను ముందుగానే రైతులకు వివరించి నష్టాలను తగ్గించడమే ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యమన్నారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా విపత్కర వాతావరణ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయని, తెలంగాణతో పాటు మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక రాష్ట్రాలపై కూడా సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావం తీవ్రంగా ఉండే అవకాశముందని చెప్పారు. రాష్ట్రంలో సాధారణ వర్షపాతం నమోదుకాకపోవచ్చని, అందువల్ల ముందస్తు కార్యాచరణతోనే రైతులు, ప్రజలను రక్షించగలమన్నారు.

సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావం వ్యవసాయ రంగంతో పాటు అన్ని రంగాలపై పడే అవకాశముందని తెలిపారు. ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలోని **ఏ రిజర్వాయర్ నుంచీ సాగునీటిని విడుదల చేసే పరిస్థితి లేదని**, రాబోయే రోజుల్లో తాగునీటి సమస్యలు కూడా తలెత్తే అవకాశముందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. భూగర్భ జలాలు ఇప్పటికే అనేక ప్రాంతాల్లో **10 మీటర్ల వరకు తగ్గిపోయాయని**, రాష్ట్రంలోని జలాశయాల్లో ఆశించిన స్థాయిలో నీటి నిల్వలు లేకపోవడం ఆందోళన కలిగించే అంశమన్నారు.

ఈ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రైతాంగాన్ని అప్రమత్తం చేసేందుకు ఉమ్మడి జిల్లాల వారీగా ఇన్‌చార్జి మంత్రుల ఆధ్వర్యంలో ప్రత్యేక సమీక్ష సమావేశాలు నిర్వహిస్తున్నామని తెలిపారు. రైతులు, ప్రజలను కాపాడుకోవడమే ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యమని పేర్కొంటూ, ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు సమన్వయంతో పనిచేస్తేనే ఈ ప్రకృతి విపత్తును సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోగలమన్నారు.

ప్రస్తుతం పడుతున్న చిరు జల్లులను చూసి రైతులు తొందరపడి ఎక్కువ నీటి అవసరమయ్యే పంటల వైపు వెళ్లవద్దని మంత్రి సూచించారు. ప్రస్తుత పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని **తక్కువ నీటితో సాగయ్యే పప్పుధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు, నూనె గింజలు, కందులు, నువ్వులు, వేరుశనగ, ఆయిల్‌ పామ్, ఉద్యానవన (హార్టికల్చర్) పంటలు** నేల స్వభావానికి అనుగుణంగా సాగు చేయాలని సూచించారు.

గ్రామ గ్రామాన రైతులకు విస్తృత అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలని, ప్రతి రైతుకు భూగర్భ జలాల పరిస్థితి, సాగునీటి లభ్యత, ప్రాజెక్టుల్లో నీటి నిల్వలు, వర్షాభావ పరిస్థితులపై స్పష్టమైన సమాచారం అందించాలని అధికారులను ఆదేశించారు. గ్రామసభలు, రైతు వేదికలు, రైతు నేస్తం కార్యక్రమాల ద్వారా వాస్తవ పరిస్థితులను ప్రజలకు వివరించాలని సూచించారు.

సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితుల్లో **తాగునీటి వినియోగానికే అత్యధిక ప్రాధాన్యత** ఇస్తున్నామని, రైతులు ప్రస్తుతం సాగు చేస్తున్న పంటల పరిరక్షణకు ప్రభుత్వం అన్ని చర్యలు తీసుకుంటోందన్నారు. ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుకు అవసరమైన **విత్తనాలు, ఎరువులు** రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అందుబాటులో ఉంచామని తెలిపారు.

వ్యవసాయ, ఇరిగేషన్, భూగర్భ జలాలు, విద్యుత్ శాఖ అధికారులు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు పరిస్థితిని ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షిస్తూ జిల్లా కలెక్టర్లకు సమాచారం అందించాలని ఆదేశించారు. **సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితులపై ప్రతి వారం సమీక్ష నిర్వహించి**, మారుతున్న పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రైతులకు ఎప్పటికప్పుడు సూచనలు జారీ చేస్తామని వెల్లడించారు.

తాగునీటి కొరత తలెత్తకుండా ముందస్తు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాలని, నీటి వినియోగంలో పొదుపు పాటించేలా ప్రజల్లో చైతన్యం తీసుకురావాలని సూచించారు. మేజర్, మీడియం, మైనర్ ఇరిగేషన్ వ్యవస్థలపై ఉమ్మడి జిల్లా స్థాయిలో ప్రత్యేక సమావేశాలు నిర్వహించి ప్రజలకు వాస్తవ పరిస్థితులను వివరించాలని ఆదేశించారు.

ఆగస్టు, సెప్టెంబర్ నెలల్లో వర్షాలు వస్తాయనే ఆశతో రైతులు ఎవరూ **వరి నాట్లు వేయడానికి తొందర పడవద్దని** మంత్రి స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడి వ్యవసాయం చేసే రైతులు పరిస్థితిని బాగా అంచనా వేసుకుని నిర్ణయం తీసుకోవాలని, ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో వరి సాగును విరమించి తక్కువ నీటి అవసరమయ్యే ప్రత్యామ్నాయ పంటల వైపు మళ్లాలని పిలుపునిచ్చారు.

రైతులను ఆదుకునేందుకు ప్రభుత్వం ఇప్పటికే **తొమ్మిది రోజుల్లో రూ.9 వేల కోట్ల రైతు భరోసా** నిధులను విడుదల చేసిందని గుర్తు చేశారు. ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు సమన్వయంతో పనిచేస్తే ఈ ప్రకృతి సంక్షోభాన్ని సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోగలమన్నారు.

మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్ బాబు మాట్లాడుతూ, 

ఎల్‌నినో ప్రభావం రాష్ట్రం ముందున్న అతిపెద్ద సవాల్ అని, రాజకీయాలకు అతీతంగా అందరూ కలిసి పనిచేసి రైతులు, ప్రజలకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు కలగకుండా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

 రైతులు, ప్రజలను కాపాడటమే ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యమని స్పష్టం చేశారు. సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం తొలిసారిగా ముందస్తు ప్రణాళికతో సమగ్ర కార్యాచరణ చేపట్టిందన్నారు. జిల్లాల కలెక్టర్లు స్పష్టమైన యాక్షన్ ప్లాన్‌తో క్షేత్రస్థాయిలో పనిచేస్తూ రైతులకు విస్తృతంగా అవగాహన కల్పించాలని సూచించారు.

సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితులను ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించేందుకు ప్రతి జిల్లాకు ఒక సీనియర్ అధికారిని ఏర్పాటు చేస్తున్నామని, ప్రతి జిల్లాలో ప్రత్యేక **కంట్రోల్ రూమ్** ఏర్పాటు చేసి పరిస్థితులను నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నామని తెలిపారు.

రైతులను ఆదుకోవాలనే దృఢ సంకల్పంతో ప్రభుత్వం పనిచేస్తోందని పేర్కొన్న ఆయన, ప్రతిపక్ష ఎమ్మెల్యేలు కూడా రాజకీయాలకు అతీతంగా ముందుకు వచ్చి రైతులు, ప్రజలను ఆదుకునే కార్యక్రమంలో భాగస్వాములు కావాలని కోరారు. విలువైన సూచనలు, సలహాలను ప్రభుత్వానికి అందించి ఈ సంక్షోభాన్ని సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనేందుకు సహకరించాలని పిలుపునిచ్చారు.

జిల్లా కలెక్టర్లు, వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు, నిపుణులు గ్రామ గ్రామాన పర్యటిస్తూ రైతులకు ప్రత్యామ్నాయ పంటలు, తక్కువ నీటితో సాగయ్యే ఆరుతడి పంటలపై పెద్ద ఎత్తున అవగాహన కల్పించాలని ఆదేశించారు.

రాబోయే రోజుల్లో తాగునీటికి ఎలాంటి ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాలని, ప్రజలకు ధైర్యం కల్పించే విధంగా ప్రభుత్వ యంత్రాంగం పనిచేయాలని సూచించారు.

ప్రపంచ దేశాలతో పాటు దేశంలోని అనేక రాష్ట్రాలు కూడా ఇదే విపత్కర పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్నాయని పేర్కొన్న శ్రీధర్ బాబు, వర్షపాతం తగ్గడం, భూగర్భ జలాలు క్షీణిస్తున్న నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం రైతులు, ప్రజలకు అన్ని విధాలుగా అండగా నిలుస్తుందని స్పష్టం చేశారు. సంక్షోభ నివారణ చర్యలను నిరంతరం కొనసాగిస్తూ, ప్రజలకు ఉపశమనం కలిగించే ప్రతి చర్యను ప్రభుత్వం చేపడుతుందని తెలిపారు.

మంత్రి పొన్నం ప్రభాకర్ మాట్లాడుతూ,

 సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావం నేపథ్యంలో వర్షపు నీటి ప్రతి చుక్కను ఒడిసిపట్టేందుకు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా **ఇంకుడు గుంతల నిర్మాణాన్ని ఉద్యమంలా చేపట్టాలని**, ఇంటి నిర్మాణ అనుమతులు మంజూరు చేసే సమయంలో **రైన్‌వాటర్ హార్వెస్టింగ్, ఇంకుడు గుంతల నిర్మాణాన్ని తప్పనిసరి** చేయాలని  అధికారులకు సూచించారు.

 జిల్లా కలెక్టర్లు ప్రత్యేక చొరవ తీసుకుని ప్రజలందరూ ఇంకుడు గుంతలు నిర్మించేలా యుద్ధ ప్రాతిపదికన విస్తృత అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలని ఆదేశించారు.వర్షపు నీటి ప్రతి చుక్కను భూమిలోకి పంపించేలా ప్రజల్లో చైతన్యం తీసుకురావాలని, దీనిని కేవలం ప్రభుత్వ కార్యక్రమంగా కాకుండా **ప్రజా ఉద్యమంగా** తీర్చిదిద్దాలని పిలుపునిచ్చారు. ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, యువజన సంఘాలు, మహిళా సంఘాలు కలిసి ఉమ్మడి గొంతుకతో ఈ కార్యక్రమాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లాలని సూచించారు.

సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని రైతులు ఆరుతడి, తక్కువ నీటితో సాగయ్యే ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుపై దృష్టి పెట్టాలని మంత్రి కోరారు. ప్రకృతి విపత్తును సమిష్టిగా ఎదుర్కోవాలంటే ప్రజల భాగస్వామ్యం అత్యంత అవసరమని, ప్రభుత్వంతో పాటు ప్రజలు కూడా బాధ్యతగా వ్యవహరించాలని అన్నారు.

రాష్ట్రంలో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురవాలని **ధర్మపురి, కొండగట్టు, కాళేశ్వరం, వేములవాడ** దేవాలయాల్లో **వరుణ యాగాలు, ప్రత్యేక పూజలు** నిర్వహించాలని సూచించారు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రైతులు, ప్రజలను ఆదుకునేందుకు అన్ని విధాలుగా కృషి చేస్తోందని, ఈ క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా ప్రత్యేక నిధులు విడుదల చేసి రాష్ట్రానికి అండగా నిలవాలని మంత్రి కోరారు. సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు అవసరమైన సహాయాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం అందించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.

**మంత్రి అడ్లూరి లక్ష్మణ్ కుమార్ మాట్లాడుతూ,**

కరోనా మహమ్మారి సమయంలో అందరూ సమిష్టిగా పనిచేసి సంక్షోభాన్ని విజయవంతంగా అధిగమించినట్లే, ఇప్పుడు **సూపర్ ఎల్‌నినో** కారణంగా ఏర్పడుతున్న విపత్కర పరిస్థితులను కూడా అదే స్ఫూర్తితో సమన్వయంతో ఎదుర్కోవాలని  పిలుపునిచ్చారు.

 రాబోయే రోజుల్లో తాగునీటికి ఎలాంటి ఇబ్బందులు తలెత్తకుండా జిల్లా కలెక్టర్లు ముందస్తు ప్రణాళికలు రూపొందించాలని సూచించారు. ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు సమన్వయంతో పనిచేసి రైతులు, ప్రజలను కాపాడడమే ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యమని అన్నారు.

పంచాయతీ కార్యదర్శుల నుంచి జిల్లా కలెక్టర్ల వరకు అన్ని శాఖల అధికారులు ఈ కార్యక్రమంలో భాగస్వాములు కావాలని, గ్రామ గ్రామాన రైతులకు సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావం, వాస్తవ పరిస్థితులు, నీటి లభ్యత, ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై విస్తృతంగా అవగాహన కల్పించాలని ఆదేశించారు. పరిస్థితులను దాచిపెట్టకుండా రైతులకు స్పష్టంగా వివరించి, శాస్త్రీయ సూచనలు అందించాలని పేర్కొన్నారు.

ఎక్కువ నీటి అవసరమయ్యే పంటలకు బదులుగా **మొక్కజొన్న, కందులు, పప్పుధాన్యాలు, ఇతర తక్కువ నీటితో సాగయ్యే ప్రత్యామ్నాయ పంటలు** సాగు చేసేలా రైతులను ప్రోత్సహించాలని సూచించారు. అలాగే రైతులు పెద్దఎత్తున **ఆయిల్‌పామ్ సాగు** వైపు మొగ్గు చూపేలా అధికారులు చైతన్య కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలని అన్నారు.

సూపర్ ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు ప్రతి శాఖ అప్రమత్తంగా పనిచేయాలని, ప్రజల్లో ధైర్యం నింపాలని మంత్రి సూచించారు. ప్రభుత్వం రైతులు, ప్రజలకు అన్ని విధాలుగా అండగా ఉంటుందని, ఎదురయ్యే ప్రతి సమస్యను పరిష్కరించేందుకు నిరంతరం కృషి చేస్తోందని స్పష్టం చేశారు.

 *ప్రభుత్వ విప్ ఆది శ్రీనివాస్ మాట్లాడుతూ*  గ్రామ సభలు, రైతు వేదికల ద్వారా అధికారులు, ప్రజాప్రతినిధులు సమన్వయంతో రైతులను చైతన్యపరచాలని సూచించారు. ముఖ్యంగా కందుల సాగును ప్రోత్సహించాలని, ప్రస్తుతం మార్కెట్లో కందులకు మంచి డిమాండ్ ఉన్నందున రైతులు ఆ దిశగా ఆలోచిస్తే ఆర్థికంగా లాభపడతారని అన్నారు.

మిడ్ మానేరు జలాశయంలో ప్రస్తుతం 7.4 టీఎంసీల నీరు అందుబాటులో ఉందని పేర్కొన్న ఆయన, మిషన్ భగీరథ ద్వారా తాగునీటి సరఫరాలో అంతరాయం లేకుండా ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు. అగ్రహారం, రుద్రారం పంపింగ్ స్టేషన్లలో అదనపు మోటార్లు ఏర్పాటు చేసి స్టాండ్‌బై వ్యవస్థ సిద్ధంగా ఉంచాలని, తాగునీటి సమస్యలు తలెత్తకుండా జిల్లా కలెక్టర్లు ప్రత్యేక దృష్టి సారించాలని కోరారు. ఈ విషయంలో ఇన్‌చార్జి మంత్రి చొరవ తీసుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.

*ప్రభుత్వ విప్ చింతకుంట విజయ రమణారావు మాట్లాడుతూ,* ప్రపంచ వ్యాప్తంగా నెలకొన్న ప్రకృతి విపత్తులు, కరువు పరిస్థితులపై రైతులకు స్పష్టమైన అవగాహన కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

గ్రామసభలు, రైతు వేదికల ద్వారా ఎల్‌నినో ప్రభావం, ప్రత్యామ్నాయ పంటల ప్రాధాన్యాన్ని వివరించాలని సూచించారు. వరికి బదులుగా కందులు, నువ్వులు, జొన్నలు, పప్పుధాన్యాలు వంటి ఆరుతడి పంటలను సాగు చేసేలా రైతులను ప్రోత్సహించాలని కోరారు. ఆగస్టు వరకు కూడా ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుకు అవకాశం ఉందని తెలిపారు.

పప్పుధాన్యాల కొరత ఉన్న నేపథ్యంలో కందులు, నువ్వులకు ప్రస్తుతం దాదాపు రూ.8 వేల వరకు మద్దతు ధర లభిస్తోందని, మార్కెట్లో డిమాండ్ ఉన్న పంటలను సాగు చేస్తే రైతులకు ఆర్థికంగా ప్రయోజనం చేకూరుతుందని అన్నారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రైతులకు నిరంతరం అండగా ఉంటుందని, రైతు సమస్యల పరిష్కారానికి కట్టుబడి ఉందని పేర్కొన్నారు. రాజకీయాలకు అతీతంగా రైతుల సంక్షేమం కోసం అందరూ కలిసి పనిచేయాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.

ఈ సమావేశంలో ఎమ్మెల్యేలు **మేడిపల్లి సత్యం, కవ్వంపల్లి సత్యనారాయణ, మక్కాన్ సింగ్ రాజ్ ఠాకూర్, గంగుల కమలాకర్, కల్వకుంట్ల సంజయ్ కుమార్** తదితర ప్రజాప్రతినిధులు, మేయర్లు, ఉమ్మడి జిల్లా స్పెషల్ ఆఫీసర్,  సీపీలు, ఎస్పీలు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు, ఇరిగేషన్, భూగర్భ జలాలు, విద్యుత్ శాఖ అధికారులు, వివిధ శాఖల జిల్లా స్థాయి అధికారులు పాల్గొన్నారు.

సుడా చైర్మన్ గిరి ఎవరికో..?

సుడా చైర్మన్ పదవిపై కాంగ్రెస్‌లో హోరాహోరీ

రేసులో పలువురు నేతలు 

సామాజిక సమీకరణాలపై దృష్టి

దిక్సూచి ప్రతినిధి, కరీంనగర్:

కోమటిరెడ్డి నరేందర్​ రెడ్డి

శాతవాహన అర్బన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ (సుడా) చైర్మన్ కోమటిరెడ్డి నరేందర్ రెడ్డి పదవీకాలం ముగియడంతో కొత్త చైర్మన్ నియామకంపై కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఆసక్తికర పోటీ నెలకొంది. ఒకవైపు ప్రస్తుత చైర్మన్ నరేందర్ రెడ్డి మరోసారి అవకాశం కోసం ప్రయత్నాలు చేస్తుండగా, మరోవైపు పలువురు సీనియర్ నేతలు తమ రాజకీయ, సామాజిక సమీకరణాలు, పార్టీ సేవలను ప్రస్తావిస్తూ అధిష్ఠానం దృష్టిని ఆకర్షించే ప్రయత్నాలు ముమ్మరం చేశారు. ఈ నియామకంలో మంత్రి పొన్నం ప్రభాకర్, మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్ బాబు అభిప్రాయాలు కీలకంగా మారనున్నాయనే చర్చ జరుగుతోంది. 

ఆసంపల్లి శ్రీనివాస్​

గత అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పార్టీ కోసం పనిచేసినందుకు, టికెట్ త్యాగాన్ని గుర్తించి కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం కోమటిరెడ్డి నరేందర్ రెడ్డికి తొలి సుడా చైర్మన్‌గా అవకాశం కల్పించింది. ఇప్పుడు తన పనితీరును పరిగణనలోకి తీసుకుని మరోసారి అవకాశం ఇవ్వాలని ఆయన ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు. అయితే ఈసారి కొత్తవారికి అవకాశం కల్పించాలని పార్టీలోని మరో వర్గం అభిప్రాయపడుతోంది.

ఆల్ఫోర్స్ నరేందర్ రెడ్డి

ఈ నేపథ్యంలో ఆల్ఫోర్స్ విద్యాసంస్థల చైర్మన్ డాక్టర్ నరేందర్ రెడ్డి, ఆసంపల్లి లక్ష్మీ ఫౌండేషన్ చైర్మన్ ఆసంపల్లి శ్రీనివాస్, కాంగ్రెస్ నేత ఆకారపు భాస్కర్ రెడ్డి, సీనియర్ నాయకుడు రాచకొండ చక్రధర్ రావు, కార్పొరేటర్ మల్లిఖార్జున రాజేందర్ పేర్లు ప్రధానంగా వినిపిస్తున్నాయి.

మంత్రి శ్రీధర్ బాబు సన్నిహితుడిగా పేరున్న ఆసంపల్లి శ్రీనివాస్‌కు మంత్రులు పొన్నం ప్రభాకర్, అడ్లూరి లక్ష్మణ్ కుమార్‌తో పాటు పీసీసీ అధ్యక్షుడు బొమ్మ మహేష్ కుమార్ గౌడ్‌తోనూ సత్సంబంధాలు ఉన్నాయని పార్టీ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. మాదిగ సామాజిక వర్గానికి చెందిన ఆయనకు సామాజిక సమీకరణలు అనుకూలించే అవకాశముందని ప్రచారం సాగుతోంది. క్రీడా, సేవా సంస్థల్లో చురుకుగా పనిచేస్తూ ఆసంపల్లి లక్ష్మీ ఫౌండేషన్ ద్వారా సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం ఆయనకు అదనపు బలంగా భావిస్తున్నారు. 

 

 

ఆల్ఫోర్స్ విద్యాసంస్థల చైర్మన్ డాక్టర్ నరేందర్ రెడ్డి కూడా సుడా రేసులో ముందువరుసలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి, పీసీసీ అధ్యక్షుడు మహేష్ కుమార్ గౌడ్‌తో ఉన్న సత్సంబంధాలు తనకు అనుకూలంగా మారతాయని ఆయన వర్గీయులు భావిస్తున్నారు. యువజన కాంగ్రెస్ నుంచి పార్టీ కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా ఉన్న ఆకారపు భాస్కర్ రెడ్డి, బీసీ సామాజిక వర్గానికి ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలని కోరుతున్న కార్పొరేటర్ మల్లిఖార్జున రాజేందర్, సామాజిక సేవలో చురుకైన రాచకొండ చక్రధర్ రావు కూడా సుడా చైర్మన్ పదవిని ఆశిస్తున్నారు. 

ఇప్పటికే ఆశావహులంతా రాష్ట్ర నాయకత్వంతో పాటు మంత్రులను కలిసి  తమ వాదనలు వినిపిస్తున్నట్లు సమాచారం. దీంతో సుడా చైర్మన్ పదవి ఎవరిని వరిస్తుందన్న

 అంశం కాంగ్రెస్ శ్రేణుల్లో ఉత్కంఠ రేపుతోంది. పార్టీ సేవలు, సామాజిక సమీకరణాలు, రాజకీయ సమతుల్యతను పరిగణనలోకి తీసుకుని అధిష్ఠానం త్వరలోనే తుది నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉందని కాంగ్రెస్ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. 

కరీంనగర్‌లో సిటీ బస్సులు నడపాలి

 

రవాణా శాఖ మంత్రి పొన్నం ప్రభాకర్‌కు వినతిపత్రం

దిక్సూచి, కరీంనగర్: కరీంనగర్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ పరిధిలో సిటీ బస్సు సర్వీసులను ప్రారంభించాలని కోరుతూ కాంగ్రెస్ కార్పొరేషన్ కమిటీ ఆధ్వర్యంలో ఆదివారం హైదరాబాద్ సచివాలయంలో రాష్ట్ర రవాణా, బీసీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి పొన్నం ప్రభాకర్‌కు వినతిపత్రం అందజేశారు.

ఈ సందర్భంగా కార్పొరేటర్, కరీంనగర్ కార్పొరేషన్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షుడు వైద్యుల అంజన్ కుమార్ మాట్లాడుతూ కరీంనగర్ నగరం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతూ ప్రస్తుతం సుమారు ఆరు లక్షల జనాభా కలిగిన కార్పొరేషన్‌గా విస్తరించిందన్నారు. నగరంలో మూడు వైద్య కళాశాలలు, శాతవాహన విశ్వవిద్యాలయం ఉండటంతో పాటు ఇటీవల 14 గ్రామాలు కార్పొరేషన్‌లో విలీనమయ్యాయని వివరించారు.

ప్రభుత్వ సిటీ బస్సుల కొరత కారణంగా విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, రోగులు, సామాన్య ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని, ప్రైవేట్ వాహనాలపై ఆధారపడాల్సి రావడంతో అదనపు ఆర్థిక భారం పడుతోందని మంత్రి దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. నగరంలో సిటీ బస్సు సర్వీసులు ప్రారంభిస్తే ప్రజలకు మెరుగైన రవాణా సౌకర్యం కలగడంతో పాటు ట్రాఫిక్ రద్దీ కూడా తగ్గుతుందని పేర్కొన్నారు.

వినతిపత్రంపై మంత్రి పొన్నం ప్రభాకర్ సానుకూలంగా స్పందించి సంబంధిత అధికారులతో చర్చించి త్వరలో నిర్ణయం తీసుకుంటామని హామీ ఇచ్చినట్లు అంజన్ కుమార్ తెలిపారు.

ఈ కార్యక్రమంలో బ్లాక్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు సాయిని తిరుపతి, మండల కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు కామిరెడ్డి రామ్ రెడ్డి, పెంట శేఖర్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.

చాతుర్మాస్యవ్రతం

 

చాతుర్మాస్యవ్రతం

         

 చాతుర్మాస్యం అంటే నాలుగు నెలల కాలం. ఈ చాతుర్మాస్య ప్రాశస్త్యాన్ని వరాహ పురాణం పేర్కొంటుంది. చాతుర్మాస్య వ్రతవిధానాన్ని స్కంద మరియు భవిష్యోత్తర పురాణాలు చెబుతున్నాయి .** 

వేద కాలంలో వర్ష , హేమంత , వసంత ఋతువులు మాత్రమే ఉండేవి. ఈ మూడు ఋతువుల్లో ఒక్కో ఋతువులో నాలుగేసి మాసాలు ఉండేవి. సంవత్సరం వర్ష ఋతువుతో ప్రారంభమయ్యేది. అందుకే సంవత్సరానికి వర్షం అనే పేరు వచ్చింది. కాగా ఆషాఢం సంవత్సరంలో మొదటి నెలగా ఉండేది. ప్రతి ఋతువు ఆరంభంలోనూ యజ్ఞ యాగాదులు చేసేవారు.

అప్పటి వ్యవస్థలో ఆషాఢం సంవత్సరంలో తొలి నెల కావటంతో ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి తొలి ఏకాదశి అయింది. ఇప్పటికీ మనం ఈ ఏకాదశిని తొలి ఏకాదశిగానే పిలుస్తున్నాం. ఈ తొలి ఏకాదశికే ప్రథమ ఏకాదశి , శయన ఏకాదశి అనే పేర్లు ఉన్నాయి. ఈ తొలి ఏకాదశి రోజునే సృష్టి , స్థితి , లయల్లో స్థితి కార్యాన్ని నిర్వహించే మహా విష్ణువు పాలసముద్రంలో యోగ నిద్రకు ఉపక్రమిస్తాడు. ఆ విధంగా శయనించిన విష్ణువు నాలుగు నెలల తర్వాత కార్తిక శుద్ధ ఏకాదశి రోజున నిద్ర నుండి మేల్కొంటాడు. ఈ కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశికి  ఉత్థాన ఏకాదశి అని పేరు. ఈ ఉత్థాన ఏకాదశి మరుసటి రోజే క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి. పూర్వం ఈ ద్వాదశి రోజునే దేవతలు , రాక్షసులు అమృతం కోసం క్షీర సాగరాన్ని మధించారు. అందుకే ఇది క్షీరాబ్ధి ద్వాదశి అయింది. పాల సముద్రం చిలక బడినందువల్ల ఈ రోజుకి చిలుకు ద్వాదశి అనే మరొక పేరు కూడా ఉంది.

చాతుర్మాస్యం అంటే నాలుగు నెలల కాలం అని అర్థం. నాలుగు నెలల పాటు ఆచరింపబడే చాతుర్మాస్య వ్రతం ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి అయిన తొలి ఏకాదశి రోజున ప్రారంభింపబడి, క్షీరాబ్ధి ద్వాదశిగా పిలవబడే కార్తిక శుద్ధ ద్వాదశి రోజు ముగుస్తుంది. అంటే విష్ణువు శయనించి ఉన్న ఈ నాలుగు నెలలు చాతుర్మాస్య వ్రతం ఆచరింపబడుతుంది.

భగవంతుని పైన మనస్సును లగ్నం చేయటమే ఈ చాతుర్మాస్య వ్రతంలోని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ఈ కాలంలో సన్యాసులు , యతులు మొదలైన వారు తమ పర్యటనలను నిలిపి ఒక చోటనే దీక్షతో అనుష్ఠానాలను కొనసాగిస్తారు. పీఠాధిపతులు కూడా ఈ కాలాన్ని జపతాపాలకు వినియోగిస్తారు. శిష్య ప్రభోదాలకు , అభ్యసనానికి ముఖ్యమైన కాలంగా ఈ నాలుగు నెలల కాలం చెప్పబడుతుంది.

విరాగులు ఆధ్యాత్మిక చింతన కోసం ఆచరించే ఈ వ్రతాన్ని గృహస్థులు కూడా ఆచరించవచ్చు.  భీష్ముడు శేష ధర్మాలతో ఈ చాతుర్మాస్య వ్రతాన్ని స్త్రీలు కూడా ఆచరించాలని చెప్పాడు. చాతుర్మాస్య వ్రతాన్ని స్కంద పురాణం , భవిష్యోత్తర పురాణం , బ్రహ్మవైవర్త పురాణం పేర్కొంటున్నాయి. ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి రోజు ఉపవాసం ఉండి , ఈ వ్రతాన్ని ప్రారంభించాలని శ్రీకృష్ణుడే స్వయంగా ధర్మరాజుతో చెప్పినట్లు బ్రహ్మవైవర్త పురాణం చెబుతోంది. అయితే ఆషాఢ శుద్ధ ద్వాదశి నుండి చాతుర్మాస్యాన్ని ప్రారంభించాలని స్మృతి కౌస్తుభంలో చెప్పబడింది.

ఆషాఢ పౌర్ణమి నుండి శ్రావణ పౌర్ణమి వరకు శాక వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. ఈ శాక వ్రతంలో ఏవిధమైన ఆకుకూరలు గానీ , కాయగూరలు గానీ తినకూడదు. ఇక శ్రావణ పౌర్ణమి నుండి భాద్రపద పౌర్ణమి వరకు దధి వ్రతాన్ని పాటించాలి. అంటే ఈ కాలములో పెరుగును తినకూడదు. అదే విధంగా భాద్రపద పౌర్ణమి నుండి  ఆశ్వయుజ పొర్ణమి వరకు క్షీర వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. ఈ కాలంలో పాలు , పాల పదార్థాలు తినకూడదు. చివరగా ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి నుండి కార్తీక పౌర్ణమి వరకు ద్విదళ వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. ఈ ద్విదళ వ్రతంలో పప్పు పదార్థాలను తినకూడదు.

ఇంకా చాతుర్మాసంలో..

ఇతరుల ఇండ్లలో వండిన ఆహారాన్ని తినకూడదు. పచ్చళ్ళు , ఊరగాయలు తినకూడదు. బెల్లము , చింతపండు , రేగు పండు , వంకాయ , గుమ్మడికాయ , ముల్లంగి , పొట్లకాయ , ఉలవలు మొదలైనవి తినకూడదు. ఆహార పదార్థాలను భగవంతునికి నివేదించాలి.  నేల మీదనే నిదురించాలి. బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరించాలి.

చాతుర్మాస్యంలో కామ్య వ్రతం అనే ఆచారం కూడా ఉంది. ఈ వ్రతంలో కొన్ని వస్తువులను మాత్రమే తినడమో , వదిలివేయడమో చేస్తారు. ఈ వ్రతంలో భాగంగా బెల్లాన్ని విడిచిపెడితే మధుర స్వరం , నూనెను వదిలి వేస్తే దేహ సౌందర్యం , తాంబూలాన్ని వదిలిపెడితే భోగ సిద్ధి లభిస్తాయి. చాతుర్మాస్యంలో యోగాభ్యాసం వలన బ్రహ్మపదం , విష్ణువును పూజించడం వలన గోదానఫలాన్ని పొందవచ్చు

‌‌– అవధాని మోహన శర్మ

బోన భాగ్యాలు

బోనభాగ్యాలు

ఆషాఢమాసమంటే వర్షాకాలం. అంటే అంటువ్యాథులు వ్యాపించడానికి ఆలవాలమైన మాసం.  కలరా, ప్లేగు, మశూచి, క్షయ, తట్టు, పొంగు, అమ్మ వారు వంటి అంటువ్యాధుల బారిన పడకుండా గ్రామదేవతలు గ్రామాలను చల్లగా చూసేందుకే బోనాలు సమర్పిస్తారు. పసుపు నీళ్లు, వేపాకులతో సాకలు పెట్టి, ఆలయం చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేశాక అమ్మవారికి సమర్పించగా మిగిలిన పదార్థాలను ప్రసాదాలుగా స్వీకరిస్తారు.

భోజనము అనే శబ్దానికి గ్రామ్యరూపమే బోనము. 

మశూచి, ప్లేగు, కలరా, మలేరియా వంటి అంటువ్యాధులు ప్రబలకుండా, సకాలంలో మంచి వర్షాలు పడి, పంటలు బాగా పండి అందరూ సుఖ సంతోషాలతో పదికాలాలపాటు పచ్చగా ఉండాలనే సంకల్పంతో తెలంగాణ ప్రజలు ముఖ్యంగా భాగ్యనగర వాసులు పెద్దమ్మ, పోచమ్మ, మైసమ్మ, గండిమైసమ్మ, నల్లపోచమ్మ, ఎల్లమ్మ, పోలేరమ్మ, మాంకాళమ్మ తదితర గ్రామ దేవతలను ఆడపడచులుగా భావించి వారికి ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢ మాసంలో పసుపు కుంకుమలు పెట్టి, భోజన నైవేద్యాలను సమ ర్పించి చీరసారెలతో, మంగళ వాయిద్యాలతో ఘనంగా వేడుక జరుపుతారు. 

ఈ పండుగకే బోనాల పండుగ అని పేరు.

ఆంధ్రాప్రాంతంలో కూడా ఈ విధమైన పండుగలు ఉంటాయి. కాని వీటికి వివిధ ప్రదేశాలలో వివిధ పేర్లున్నాయి.

తొలి, తుదిబోనాలు గోల్కొండ జగదాంబికదే!

మొదట వేడుకలు గోల్కొండ జగదాంబిక ఆల యంలో ఆరంభమవడం ఆచారం. ఈ మేరకు ఆదివారం నాడు అమ్మ తొలిబోనం అందుకోనుంది. తర్వాత ఉజ్జయినీ మహంకాళి ఆలయంలోనూ, ఆ తర్వాత లాల్ దర్వాజలోనూ, అనంతరం అన్నిచోట్లా బోనాల సంబురాలు జరుపుతారు. దిబోనం కూడా గోల్కొండ జగదాంబికకే సమర్పించి, బోనాల పండుగకు వీడ్కోలు పలుకుతారు.

పరమాత్మలో చేరే జీవాత్మ

బోనాలు సమర్పించడాన్ని జీవాత్మను పరమా త్మలో ఐక్యం చేయడంగా కూడా ఆధ్యాత్మికవేత్తలు చెబుతారు. విజ్ఞాన శాస్త్రపరంగా చూస్తే వేపాకు, పసుపు, నేలపైనా, గాలిలోనూ ఉండే సూక్ష్మజీవు లను నాశనం చేసి, వాతావరణాన్ని క్రిమిరహితం చేయడానికి దోహదపడతాయి. నృత్య విన్యాసాలు, బోనాల సంబురాలు ప్రజలందరినీ ఒక్కతాటిమీద నడిపిస్తాయి. ఇటువంటి వేడుకలను జరుపుకోవడం తామరాకుమీద నీటి బొట్టులా ఉండే పట్టణ వాసులకు ఎంతో అవసరం.

– అవధాని మోహన్​ శర్మ 

వాన శబ్దం ‌‌(అరుణ నారదబట్ల)

వాన శబ్దం

============ 

 అరుణ నారదభట్ల

తాపం భరించలేని ఆకాశం 

కోపంతో ఊగిపోయింది

పిట్టలు మాడినట్టు 

మబ్బులు అలిగి గుమిగూడి

నల్లముఖాలై భయకంపితం! 

ఘొల్లుమని నేలన పడి 

మట్టిగుండెను హత్తుకుని

బొబ్బలెక్కిన దేహానికి 

లేపనాల్ని రుద్దుకుంటున్నాయ్ చెట్లతో! 

చెవుల్లో అల్లరి హోరు

ఒక్క సారిగా దిగిన బంధువుల్లా

ఝల్లుమని చినుకులు

రివ్వుమంటూ ఈదురుగాలి

అంతా హడావిడి

ఆవిరి పాట

పొగలు గక్కుతున్న ఇళ్ళ దేహాలన్నీ 

చీకటి వేషం కట్టిన వైనం!  

డామ్ ఢామని పేలుతున్న  ట్రాన్స్ఫార్మర్ల విఘాత దాడికి

మౌనాన్ని  తొడుక్కున్న ప్రపంచం

విరుగుతున్న చెట్లకొమ్మలు

రాలి పరుగులు తీస్తున్న పండు ఎండు టాకులు

భూమిని ముద్దాడే పందెంలో  పాచికలాటల గవ్వలశబ్దం!

తునాతునకలవకున్నా

పగిలిపగిలి చెర్రలు విడి అతుక్కుంటున్న గగనం 

చీకటిముంత నుండి ఒలకబోసే వెలుగు వేర్ల పుంతల్తో 

ఇవాళ భూమికి స్నేహిత తిరిగొచ్చింది

ఎన్నెన్ని వాడిన హృదయాలను

సాంత్వనపరిచిందో... 

వాన చినుకులు కౌగిలింతలై!!

"వాన శబ్దం" కవి: అరుణ నారదభట్ల

 కవితా విశ్లేషణ :  నవీన్​

"వాన శబ్దం" కవితలో ప్రకృతి వైభవాన్ని, వర్షం రాకతో ఏర్పడే భావోద్వేగాలను కవయిత్రి అత్యంత సజీవంగా ఆవిష్కరించారు. మండే ఎండను తట్టుకోలేక ఆకాశమే కోపగించి వానగా కురిసినట్లు తొలి పాదాల్లో అద్భుతమైన ఊహను వ్యక్తం చేశారు.

మట్టిని హత్తుకునే వాన చినుకులు, బొబ్బలెక్కిన భూమికి చెట్లు లేపనం రాస్తున్నట్లుగా చెప్పిన రూపకం ఎంతో హృద్యంగా నిలుస్తుంది. ఒక్కసారిగా వచ్చిన చినుకులు, ఈదురుగాలి, ఇళ్లపై పడే వర్షం, ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు పేలే శబ్దాలు—ఇవన్నీ కలిసి వర్షకాలపు వాతావరణాన్ని పాఠకుడి కళ్లముందు సాక్షాత్కరింపజేస్తాయి.

విరిగే చెట్ల కొమ్మలు, రాలే ఆకులు, మెరుపులతో చీలిపోయిన ఆకాశం వంటి దృశ్యాల ద్వారా వానలోని ఉగ్రరూపాన్ని కూడా కవయిత్రి సమతుల్యంగా చిత్రించారు.

కవిత చివర్లో మాత్రం భావం పూర్తిగా మారుతుంది. "భూమికి స్నేహిత తిరిగొచ్చింది" అనే ఒక్క వాక్యంతో వానను జీవానికి ఊపిరినిచ్చే మిత్రురాలిగా ఆవిష్కరించారు. "వాన చినుకులు కౌగిలింతలై" అనే ముగింపు కవితకు ఆత్మగా నిలుస్తుంది. వాడిపోయిన హృదయాలకు ఓదార్పునిచ్చే ప్రేమస్పర్శగా వర్షాన్ని ప్రతీకాత్మకంగా చూపించారు.

ఈ కవితలో రూపకాలు, ధ్వన్యనుకరణలు, దృశ్యవర్ణనలు, భావోద్వేగాల సమ్మేళనం పాఠకుడిని వర్షపు అనుభూతిలో ముంచెత్తుతుంది. ప్రకృతిని మానవ భావాలతో మేళవించి రాసిన ఈ కవిత ఆధునిక తెలుగు వచన కవిత్వానికి ఒక చక్కని ఉదాహరణ.

శంకరవాణి

 

మనసే నిజమైన పుణ్యక్షేత్రం

(గంగా రాధాకిషన్​)

మనసు నిండా రాక్షస భావాలు, ఈర్ష్య, అసూయ, కుళ్లు బుద్ధులు నింపుకొని, ఆ పశుత్వాన్ని అరికట్టుకోకుండా ఎన్ని పుణ్యక్షేత్రాల యాత్రలు చేసినా, ఎన్ని పుణ్యనదుల్లో పుష్కర స్నానాలు చేసినా, ఎన్ని పారాయణాలు, నోములు, వ్రతాలు, అభిషేకాలు, ధార్మిక కర్మలు చేసినా అవన్నీ వ్యర్థమే అని మన పురాణాలు, ఆధ్యాత్మిక బోధనలు చెబుతున్నాయి.

స్వామి వివేకానందుల బోధనలోని ఒక చక్కని భావం ఏమిటంటే—దేవాలయాలకు వెళ్లడం మాత్రమే పుణ్యమైతే, ఒక పక్షి ఎలాంటి వీసా, పాస్‌పోర్టు లేకుండా దేశ విదేశాల్లోని ఎన్నో దేవాలయాల శిఖరాలపై వాలుతుంది కదా! దానికి జ్ఞానం లేదా పుణ్యం లభించిందా?

అలాగే భారతం, రామాయణం, భాగవతం, ఉపనిషత్తులు వంటి పవిత్ర గ్రంథాలను బీరువాలు, ర్యాక్‌లు నిరంతరం మోస్తూనే ఉంటాయి. మరి వాటికి జ్ఞానం కలిగిందా? మోక్షం లభించిందా?

అందుకే మనం ఎక్కడికి వెళ్లాం అన్నది ముఖ్యం కాదు. మన మనసును ఎంత నిర్మలంగా ఉంచుకున్నాం? మనలోని పశుత్వాన్ని ఎంతవరకు అరికట్టుకున్నాం? స్వార్థాన్ని ఎంతవరకు త్యజించాం? ప్రేమతత్వాన్ని ఎంతగా పెంచుకున్నాం? అన్నదే అసలైన విషయం.

అప్పుడు మన హృదయమే మనకు కాశీ, అమర్‌నాథ్, మానస సరోవరం. సమస్త పుణ్యక్షేత్రాలు, పుణ్యనదులు మనలోనే ఉన్నాయని తెలుసుకుంటాం.

ఓ మానవా! నీవే భగవంతుని ప్రతిరూపం. అందుకే మన పెద్దలు “దైవం మానుష రూపేణ” అన్నారు. భగవంతుని మనలోనే దర్శించుకోవడానికి ఆత్మపరిశీలన, సాధన అవసరం. అప్పుడే మనసుకు ప్రశాంతత, శరీరానికి ఆరోగ్యం, జీవితానికి సార్థకత చేకూరుతాయి.

హృదయంలో తలచుకున్నదే నోటితో చెప్పాలి. నోటితో చెప్పినదే ఆచరణలో చూపించాలి. మాట, మనసు, చేతల మధ్య ఏకత్వం ఉండటమే నిజమైన మానవతా విలువ.

ఆహార నియమాలు పాటించండి. శారీరక వ్యాయామం చేయండి. అనుభవజ్ఞుల మాటలు వినండి. సత్సంగంలో పాల్గొనండి. నామస్మరణ చేయండి, చేయించండి. సేవ చేస్తూ శారీరక, మానసిక ఆనందాన్ని పొందండి.

ఇంతకంటే గొప్ప సాధన మనిషి జీవితంలో మరొకటి లేదు.

🙏 శంకరవాణి — సంపూర్ణ యదార్థవాది
సాయిరామ్

చేసిన పుణ్యమే శాశ్వతం

(గంగా రాధాకిషన్​)

"ఇల్లు మిగలదు… ఇల్లాలు మిగలదు… నాదనుకున్నది ఏదీ మిగలదు… చివరకు మిగిలేది చేసిన పుణ్యం. అది చేయగలిగినా బ్రతుకే ధన్యం."

ఈ భావం ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గారు ఆలపించిన గీతంలోని చిరస్మరణీయమైన సందేశం.

ఈ భూమిపై మనమందరం అతిథులమే. ఇది ఒక సత్రం వంటిది. మనకంటే ముందు పండితులు, పామరులు, అధికారులు, అనధికారులు, ఆస్తికులు, నాస్తికులు, ధనవంతులు, పేదవారు, మహామేధావులు… ఎంతోమంది ఈ లోకాన్ని విడిచిపోయారు. ఒకరోజు మనం కూడా ఈ ప్రయాణాన్ని ముగించాల్సిందే. అయితే ఆ రోజు ఎప్పుడు వస్తుందో ఎవరికీ తెలియదు.

అయినా మనం శాశ్వతంగా ఇక్కడే ఉంటామని భావించడం మానవ మోహం. కానీ జీవితం యొక్క నిజమైన విలువ ఆస్తులు కూడబెట్టడంలో కాదు; మనం వెళ్లిపోయిన తర్వాత కూడా పదిమంది ప్రేమతో, గౌరవంతో గుర్తుచేసుకునేలా జీవించడంలో ఉంది.

పశుపక్షులకు కూడా ఆకలి, నిద్ర, భయం, సంతానం ఉంటాయి. కానీ మనిషికి వాటికి మించిన గొప్ప వరం వివేకం, దయ, ధర్మం. అందుకే భగవద్గీతలో "జాతస్య హి ధ్రువో మృత్యుః" అని చెప్పబడింది. జన్మించిన ప్రతి ఒక్కరికీ మరణం అనివార్యం. కాబట్టి జీవితం ఉన్నంతకాలం మంచి పనులు చేస్తూ, ఇతరులకు ఉపయోగపడుతూ, ఆత్మసంతృప్తితో జీవించడం మన కర్తవ్యం.

మన వద్ద ఎంత ధనం ఉందన్నది కాదు ముఖ్యం. ఆ ధనాన్ని ఎంతమందికి మేలు చేసేలా వినియోగించామన్నదే అసలు విలువ. నిస్వార్థ సేవ, దానం, ధర్మం, మానవత్వం – ఇవే మనిషిని మహోన్నతుడిగా నిలబెడతాయి. అలాంటి వారికి భగవంతుని అనుగ్రహం ఎల్లప్పుడూ ఉంటుంది.

"వస్తా వట్టిదే… పోతా వట్టిదే… ఆశ ఎందుకన్నా… చేసిన ధర్మం చెడని పదార్థం… చేరును నీ వెంట."

మనిషి వెనుక మిగిలేది సంపద కాదు… సత్కార్యాలు. పేరు కాదు… పరులకు చేసిన మేలు. అందుకే ప్రతి రోజూ ఒక మంచి పని చేస్తూ, మానవత్వాన్ని నిలబెడుతూ జీవిద్దాం. అదే జీవితానికి నిజమైన సార్థకత.

– శంకర వాణి
సాయిరామ్ 🙏

============================================================

సంసారం – సుఖమా? దుఃఖమా?

(గంగా రాధాకిషన్​)

అనివార్యంగా అనిపిస్తున్న ఈ సంసారం అనే చక్రంలో నిజంగా శాశ్వతమైన సుఖం, సంతృప్తి, ఆనందం ఉన్నాయా? అని మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకుంటే, వాటికి స్పష్టమైన సమాధానం చెప్పడం కష్టమే.

దుఃఖాలు వరుసగా వస్తూనే ఉంటాయి. వాటి మధ్యలో కొద్దిసేపు మనకు సుఖం కలిగినట్లు అనిపిస్తుంది. అయితే అది నిజమైన సుఖమా? లేక కేవలం దుఃఖం కొద్దిసేపు లేకపోవడమేనా? అనే సందేహం కలుగుతుంది.

ఒక చిన్న ఉదాహరణ చూద్దాం.

ఒక బలమైన వ్యక్తి భుజంపై బరువైన ధాన్యపు బస్తాను మోసుకుంటూ నడుస్తున్నాడు. కొంతసేపటికి ఒక భుజం నొప్పి పెరగడంతో ఆ బస్తాను మరో భుజంపైకి మార్చుకుంటాడు. అప్పుడు అతనికి కాస్త ఉపశమనం కలిగినట్లు అనిపిస్తుంది. కానీ ఆ ఉపశమనం శాశ్వతం కాదు. కొంతసేపటికే రెండో భుజం కూడా నొప్పి పెడుతుంది. మళ్లీ మొదటి భుజంపైకి మార్చుకోవాల్సి వస్తుంది.

మన సంసార జీవితం కూడా ఇలాగే ఉండవచ్చేమో! మనం సుఖంగా భావించేది, నిజానికి ఒక బాధ నుండి మరో బాధకు మారే మధ్యలో కలిగే తాత్కాలిక ఉపశమనమే కావచ్చు.

అందుకే ఆచార్యులు ఇలా చెప్పారు:

"సంసారసాగరం దుఃఖం."

అంటే, సంసారం అనేది సముద్రంలా అపారమైన దుఃఖాలతో నిండి ఉందని అర్థం.

మరి ఈ సంసారసాగరాన్ని ఎలా దాటాలి?

భగవంతుని మనసా, వాచా, కర్మణా శరణు వేడుకోవాలి. "ప్రభూ! ఈ సంసారసాగరాన్ని దాటించి, నన్ను ఉద్ధరించు" అని హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థించాలి. భక్తి, ధర్మాచరణ, సత్సంగం, ఆత్మవిచారణ అనే మార్గాల్లో నడుస్తూ ఆయన అనుగ్రహాన్ని కోరాలి.

ఇదే మానవ జన్మకు సార్థకమైన మార్గమని నా అభిప్రాయం.

ఓం తత్ సత్.

— శంకర వాణి

సంపూర్ణ యదార్థవాది
సాయిరామ్ 🌹🙏

======================

మిమ్మల్ని మీరు నమ్మండి... 

విజయం మీ వెంట నడుస్తుంది!

కొందరు మీ విజయాన్ని చూసి తట్టుకోలేరు. మీ మంచితనాన్ని అంగీకరించలేరు. మీ కీర్తి, ప్రతిష్ఠ పెరుగుతుంటే ఓర్వలేరు. మీరు నిస్వార్థంగా చెప్పే మంచి మాటలను, విలువైన సూచనలను అనుసరించి కొందరు జీవితంలో ముందుకు సాగుతూ, కృతజ్ఞతతో మిమ్మల్ని ప్రశంసిస్తుంటే కూడా కొందరికి అది నచ్చదు.

వారికి తెలియని నిజం ఒక్కటే... వారు ఎంత విమర్శించినా, మీ స్థాయిని అందుకోలేరు. విమర్శలు చేసే వారు చాలాసార్లు ఎదుటివారి ఎదుగుదలను చూసి అసూయపడేవారే.

"ఏనుగు ముందుకు సాగుతుంటే కుక్కలు మొరిగినా, ఏనుగు వెనుదిరిగి చూడదు."
అలాగే మనం కూడా ప్రతి విమర్శకు స్పందిస్తూ సమయాన్ని వృథా చేసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.

మంచిని చెడుగా మాట్లాడేవారి గురించి బాధపడకండి. వారి మాటలు వారి వ్యక్తిత్వాన్ని తెలియజేస్తాయి, మీ విలువను కాదు. "కుక్క కరిచిందని మనం తిరిగి కుక్కను కరవము" అన్నట్లుగా, మన స్థాయిని ఎప్పుడూ కాపాడుకోవాలి.

అనవసరంగా కాలహరణం చేసే, ప్రతికూల ఆలోచనలు కలిగిన వ్యక్తులకు వీలైనంత దూరంగా ఉండండి. సమయం జీవితంలో అత్యంత విలువైన సంపద. దాన్ని మీ లక్ష్యాల కోసం, మీ ఎదుగుదల కోసం వినియోగించండి.

మిమ్మల్ని మీరు నమ్మండి. మీ సామర్థ్యాన్ని విశ్వసించండి. ఎన్ని కష్టాలు వచ్చినా, ఎన్ని దైవ పరీక్షలు ఎదురైనా, మీరు నమ్ముకున్న లక్ష్యం వైపు ధైర్యంగా అడుగులు వేయండి. ఒకరోజు ప్రపంచమే మీ శక్తిని, మీ విలువను గుర్తిస్తుంది.

మన జీవన విధానం, మన క్రమశిక్షణ, మన శారీరక వ్యాయామమే మనకు దైవ రక్ష.

– శంకర వాణి
సంపూర్ణ యదార్థవాది
సాయిరామ్ 🙏

మంథనికి న్యాక్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ సెంటర్

 

మంథనికి న్యాక్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ సెంటర్  

భవన నిర్మాణానికి రూ.20 కోట్లు

మంథని, జూలై 17 (దిక్సూచి): పెద్దపల్లి జిల్లా మంథనిలో నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ కన్స్ట్రక్షన్ (ఎన్‌ఏసీ) స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ సెంటర్ ఏర్పాటు దిశగా కీలక ముందడుగు పడింది. ఈ కేంద్ర భవన నిర్మాణానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రూ.20 కోట్లు మంజూరు చేసింది. ఈ మేరకు రవాణా, రోడ్లు–భవనాల (టీఆర్‌అండ్‌బీ) శాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి వికాస్ రాజ్ శుక్రవారం ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.

మారుతున్న నిర్మాణ రంగ అవసరాలకు అనుగుణంగా అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో కూడిన నైపుణ్య శిక్షణను యువతకు అందించేందుకు ఈ కేంద్రం ఉపయోగపడనుంది. ఇక్కడ స్వల్పకాలిక, దీర్ఘకాలిక కోర్సులు నిర్వహించబడతాయి. వీటి ద్వారా శిక్షణ పొందిన యువతకు స్వయం ఉపాధితో పాటు దేశీయ, అంతర్జాతీయ నిర్మాణ సంస్థల్లో ఉద్యోగ అవకాశాలు లభించే అవకాశం ఉంది.

మంథనికి ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ సెంటర్‌ను కేటాయించడంపై రాష్ట్ర ఐటీ, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్ బాబు హర్షం వ్యక్తం చేశారు. ఈ సందర్భంగా ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి, రవాణా, రోడ్లు–భవనాల శాఖ మంత్రి కోమటిరెడ్డి వెంకట్ రెడ్డిలకు ప్రత్యేక కృతజ్ఞతలు తెలిపారు.

ఉత్తర తెలంగాణ యువతకు ప్రపంచ స్థాయి నైపుణ్య శిక్షణ అందించి, జాతీయ–అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఉపాధి అవకాశాలను కల్పించే కేంద్రంగా మంథని ఎన్‌ఏసీ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ సెంటర్ నిలుస్తుందని మంత్రి శ్రీధర్ బాబు ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.

యుకె కు ఎగుమతులు పెంచుతాం

యుకె కు ఎగుమతులు పెంచుతాం

ఐటి, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి శ్రీధర్ బాబు

దిక్సూచి, హైదరాబాద్​, జూలై 16, 

భారత్- యునైటెడ్ కింగ్ డమ్ ల మధ్య కుదిరిన సమగ్ర ఆర్థిక, వాణిజ్య ఒప్పందం (సిఇటిఏ) వల్ల తెలంగాణా గరిష్ఠ ప్రయోజనం పొందేలా ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నట్టు ఐటి, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్ బాబు వెల్లడించారు. బుధవారం నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన ఈ ఒప్పందం వల్ల దేశం నుంచి ఎగుమతి అయ్యే 99 శాతం పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులపై యుకె సుంకాలను తొలగించిన విషయాన్ని ఆయన గుర్తు చేసారు. యుకె డిప్యూటి ట్రేడ్ కమిషనర్ (దక్షిణాసియా) చంద్రు కె అయర్ (Chandru K Iyer) ఆధ్వర్యంలో గురువారం సచివాలయంలో తనను కలిసిన ప్రతినిధి బృందంతో శ్రీధర్ బాబు సమావేశమయ్యారు. సమావేశంలో ఎమ్మెల్సీ, పిసిసి అధ్యక్షుడు మహేశ్ కుమార్ గౌడ్ కూడా పాల్గొన్నారు. ఈ ఒప్పందం వల్ల ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం భారీగా వృద్ధి చెందుతుందన్న ఆశాభావాన్ని ఆయన వ్యక్తం చేసారు. రెండు దేశాల మధ్య రూ.3.25 లక్షల కోట్ల (25 Billion Pounds) వాణిజ్యానికి అవకాశం ఉందని శ్రీధర్ బాబు పేర్కొన్నారు. తెలంగాణాలో పారిశ్రామిక వస్తూత్పత్తి, లైఫ్ సైన్సెస్, ఏవియేషన్, డిఫెన్స్, ఐటి, సెమికండక్టర్స్, చిప్ ల డిజైన్, ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగాల్లో పెట్టుబడులకు అత్యంత అనుకూల పరిస్థితులు ఉన్నాయని చెప్పారు. అంతర్జాతీయ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలను వృద్ధి చేసామని, యుకె పారిశ్రామికవేత్తలు వీటిని వినియోగించుకోవాలని కోరారు. రాష్ట్రం నుంచి యుకెకు ప్రస్తుతం రూ.3,553 కోట్ల విలువైన ఎగుమతులు మాత్రమే జరుగుతున్నాయని తెలిపారు. కొత్త ఒప్పందం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాల వల్ల ఎగుమతులను భారీగా పెంచుకునే అవకాశం ఏర్పడిందని వివరించారు. దేశంలోని ఫార్మా ఉత్పత్తుల్లో 40 శాతం తెలంగాణాలోనే జరుగుతున్నాయని, వ్యాక్సిన్ ఎగుమతుత్లో 30 శాతం రాష్ట్రానిదేనని శ్రీధర్ బాబు తెలిపారు. విమానయాన రంగానికి అవసరమైన ప్రిసిషన్ విడిభాగాల ఉత్పత్తిలో తెలంగాణా అగ్రస్థానంలో ఉందని గుర్తు చేసారు. ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఏవియేషన్ సంస్థలు ఎయిర్ బస్, బోయింగ్, రోల్స్ రాయిస్, విమాన ఇంజన్ల తయారీ సంస్థ ప్రాట్ అండ్ విట్నీస్, డసో (Dassault) ఏవియేషన్ ఉత్పత్తి చేసే రఫేల్ విమానాల విడిభాగాల తయారీ, ఓవర్ హాలింగ్ సదుపాయాలు ఇక్కడ ఉన్నాయని తెలిపారు. టాటా అడ్వాన్సుడ్ సిస్టమ్స్, సఫ్రాన్ ఏవియేషన్ సంస్థలు పరిశ్రమలను ఏర్పాటు చేసిన విషయాన్ని గుర్తు చేసారు. హైదరాబాద్ లో ఫార్చ్యూన్ 500 కంపెనీలతో సహా పలు ప్రఖ్యాత సంస్థలు 450 జిసిసి కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసాయని చెప్పారు. యుకెకు ఎగుమతి చేయగలిగే వస్తువుల తయారీపై స్థానిక పారిశ్రామిక వేత్తలతో సమావేశం ఏర్పాటు చేసి సిఇటిఏ ఒప్పందం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను వివరించాలని ఇండస్ట్రీస్ స్పెషల్ సెక్రటరీ కృష్ణ ఆధిత్యకు శ్రీధర్ బాబు సూచించారు. యుకె నుంచి భారత్ పర్యటించే మేయర్ల బృందాన్ని హైదరాబాద్ ను కూడా సందర్శించేలా చూడాలని చంద్రు కె అయర్ ను మంత్రి కోరారు. అధికారులతో కలిసి యుకెను సందర్శించి అక్కడ పారిశ్రామిక, వాణిజ్య ఎకోసిస్టంను పరిశీలించాలని చంద్రు అయర్ శ్రీధర్ బాబును ఆహ్వానించారు. యుకె ప్రతినిధి బృందంలో సిద్దార్థ్ విశ్వనాథన్, నళిని రఘురామన్, ప్రవీణ్ పద్మనాభన్, పరిశ్రమల శాఖ స్సెషల్ సెక్రటరీ కృష్ణ ఆదిత్య తదితరులు పాల్గొన్నారు.

ఆషాఢం - నవ దంపతులు

ఆషాఢంలో నవ దంపతులకు ఎడబాటు ఎందుకు !?

 ఆషాడం అంటే అందరికీ ఇష్టమైనా,  కొత్తగా పెళ్లైన దంపతులు మాత్రం ఈ మాసం వస్తుందంటే తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేస్తుంటారు. వివాహం అయిన తర్వాత వచ్చే తొలి ఆషాఢంలో కొత్తగా అత్తారింటికి వచ్చే కోడలు, అత్త గారు ఒకేచోట ఉండకూడదు. ఒకరికి ఒకరు ఎదురు పడకూడదని చెబుతూ ఉంటారు.  అంతేకాకుండా, సాగు పనుల్లో క్షణం తీరిక లేకుండా ఉంటారు. కాబట్టి, కొత్త అల్లుడికి మర్యాదల  విషయంలో లోటు వస్తుందనే ఉద్దేశ్యంతో కూడా ఎడబాటుగా ఉంచుతారు.

 ఆషాఢమాసంలో కొత్త దంపతులు కలిసి ఉండరాదనే ఆచారాన్ని ఎందుకు పాటిస్తారు?  దీనివల్ల కలిగే అనర్థం ఏమిటి?  అసలు కలిసి ఉంటే ఏమవుతుంది?  

ఆషాడ మాసం కాదిది, - నవదంపతుల సరస శృంగారాల సురభిళ సింగారాల, ప్రవిమల ప్రణయాల, వియోగాల, విరహాల ఆరూఢమాసం అంటూ ఓ కవి దీనిని వర్ణించాడు.

ఆషాడంలో కొత్తగా పెళ్లైన జంటలకు ఎడబాటు తప్పదు.  అత్తా-అల్లుడు ఎదురు పడకూడదనే ఆచారం ఉంది.  అందుకే ఆషాఢంలో కొత్త దంపతులు కలసి ఉండకూడదని అంటారు. దీనివెనుక కూడా ఒక అర్థం ఉంది. 

పూర్వకాలంలో వ్యవసాయమే జీవనాధారం.  సంపాదన మాట అటుంచి, తినడానికైనా కొన్ని గింజలు ఉండాలని,  కొత్త వలపు మోజులోపడి జీవనాధారమైన వ్యవసాయాన్ని ఎక్కడ నిర్లక్ష్యం చేస్తారో అని ఈ నిబంధన పెట్టారు.

అంతే కాదు, ఈ మాసంలోని వాతావరణంలో చాలా మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. చల్లని వాతావరణంవల్ల బ్యాక్టీరియా, వైరస్ లు అంటువ్యాధులుగా బాగా ప్రబలుతాయి. ఇలాంటి సమయంలో కొత్త పెళ్ళికూతురు గర్భం దాల్చితే పుట్టబోయే బిడ్డమీద వాటి ప్రభావం ఉంటుంది అనేది శాస్త్రీయ నమ్మకం. పిండానికి తొలి మూడు నెలలు చాలా ముఖ్యం. ఆ సమయంలోనే అవయవాలు ఏర్పడతాయి.  కావున ఈ నెలలో వధువు పుట్టింటిలో ఉండడమే  క్షేమమని పెద్దలు ఆచారంగా పెట్టారు.  

ఈ ఆషాఢాన్ని అనారోగ్యమాసంగా పేర్కొంటారు. ఈదురు గాలులతో వర్షం కురుస్తుంది. కాలువలలోనూ, నదులలోనూ ప్రవహించే నీరు  అపరిశుభ్రంగా ఉంటుంది. మలినాలతో కూడిన నీటి వల్ల అనారోగ్య సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం కూడా ఉంది.  ఇవన్నీ గర్భిణీ ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపడంతో కడుపులోని పిండం కూడా అనారోగ్యం బారిన పడుతుంది.

అలాగే, ఆషాడం తరువాత వచ్చే శ్రావణమాసంలో వ్రతాలు, నోములు జరుగుతాయి. ఈ నెలలో దాదాపు అన్నీ మంచిరోజులే వుంటాయి. ఆ శుభ ఘడియలలో గర్భధారణ జరిగితే మంచిదని పెద్దల నమ్మకం. జన్మించిన సమయం కన్నా, గర్భధారణ సమయం ముఖ్యమని పూర్వకాలంలో భావించేవారు.  ఆషాఢంలో గర్భం దాల్చితే 9 నెలలకు అంటే చైత్రానికి పూర్తవుతుంది. ఆ సమయంలో ఎండకు పుట్టిన పిల్లలు, బాలింతలు తట్డుకోలేరని ఈ నియమం పెట్టారు.  అలాగే ఒక నెల వియోగం తరువాత కలుసుకుంటే, అన్యోన్య దాంపత్యాన్ని పొందుతారు అని కూడా అంటారు. 

పూర్వ కాలంలో కొత్తగా పెళ్లైన యువకులు ఆరు నెలలపాటు అత్తగారి ఇంట్లో ఉండే సంప్రదాయం ఉండేది.  కష్టపడి పని చేయవలసిన యువకులు అత్తవారింట్లో కూర్చుంటే, వ్యవసాయ పనులు జరుగవు.  వర్షాధారంగా పంటలు పండించుకోవడం వల్ల సకాలంలో విత్తనాలు చల్లకపోతే సంవత్సరమంతా ఆకలితో మాడి పోవాల్సిందే.  

అందుకే కొత్త కోడలు  పుట్టింటిలో ఉండాలి. అల్లుడు అత్తారింటివైపు చూడకూడదని నియమం పెట్టారు.

– అవధాని మోహన శర్మ  

తాగునీటి సరఫరాకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి

 

 రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి సంజయ్ జాజు

ప్రాజెక్టుల్లో తాగునీటికి అవసరమైన నీటి మట్టాలు తప్పనిసరిగా నిర్వహించాలి

అమృత్ పథకం తాగునీటి పనులను గడువులోగా పూర్తి చేయాలి

వీబీజీఆర్‌ఏఎంజీ పథకంలో వర్షపు నీటి సంరక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి

సీజనల్ వ్యాధుల నివారణకు ప్రతి శుక్రవారం డ్రైడే కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి

సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితుల దృష్ట్యా ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగును ప్రోత్సహించాలి

త్రాగునీరు, సీజనల్ వ్యాధులు, విద్యాశాఖ, సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితులపై జిల్లా కలెక్టర్లతో వీడియో కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించిన సీఎస్

 

దిక్సూచి, పెద్దపల్లి, జూలై-16:

 

తాగునీటి సరఫరాకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి సంజయ్ జాజు అధికారులకు సూచించారు.

రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి సంజయ్ జాజు గురువారం త్రాగునీటి సరఫరా, సీజనల్ వ్యాధుల నియంత్రణ, విద్యాశాఖ, సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితుల నేపథ్యంలో తీసుకోవాల్సిన చర్యలు తదితర అంశాలపై హైదరాబాద్ నుంచి జిల్లా కలెక్టర్లతో వీడియో కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించారు. పెద్దపల్లి సమీకృత జిల్లా కలెక్టరేట్ (ఐడీఓసీ) నుంచి జిల్లా కలెక్టర్ కోయ శ్రీహర్ష, స్థానిక సంస్థల అదనపు కలెక్టర్ జె. అరుణశ్రీ ఈ వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌లో పాల్గొన్నారు.

ఈ సందర్భంగా రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి సంజయ్ జాజు మాట్లాడుతూ,  రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి త్రాగునీటి సరఫరా అత్యంత ప్రాధాన్యత అంశమని తెలిపారు. ప్రజలకు తాగునీటి సరఫరాలో ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా అన్ని ప్రాజెక్టుల్లో తాగునీటికి అవసరమైన నీటి మట్టాలను తప్పనిసరిగా నిర్వహించాలని అధికారులను ఆదేశించారు.

పట్టణ ప్రాంతాల్లో అమృత్ (AMRUT) పథకం కింద చేపట్టిన తాగునీటి సరఫరా పనులను నిర్దేశిత గడువులోగా పూర్తి చేసి ప్రజలకు మెరుగైన సేవలు అందించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు.

వీబీజీఆర్‌ఏఎంజీ (VBGRAMG) కార్యక్రమంలో భాగంగా ప్రస్తుత పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని వర్షపు నీటి సంరక్షణ నిర్మాణాలకు అత్యధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని తెలిపారు. ప్రతి గ్రామంలో పడే ప్రతి నీటి బొట్టును సంరక్షించేలా, ఇంకుడు గుంతలు, ఇతర నీటి సంరక్షణ పనులను సమర్థవంతంగా చేపట్టాలని అధికారులను ఆదేశించారు.

కాలానుగుణ వ్యాధుల నివారణకు స్థానిక సంస్థలు ప్రత్యేక కార్యాచరణ రూపొందించాలని సూచించారు. ప్రతి శుక్రవారం అన్ని గ్రామాలు, పట్టణాల్లో డ్రైడే కార్యక్రమాలను తప్పనిసరిగా నిర్వహించాలని, ప్రజల్లో "నీటిని నిల్వ ఉంచవద్దు" అనే అంశంపై విస్తృత అవగాహన కల్పించాలని తెలిపారు. దోమల నివారణ చర్యలు, పారిశుద్ధ్య కార్యక్రమాలను నిరంతరం నిర్వహించాలని ఆదేశించారు.

విద్యాశాఖకు సంబంధించి విద్యార్థులకు అందించాల్సిన యూనిఫాంలలో ఒక జతను ఆగస్టు 15 నాటికి తప్పనిసరిగా పంపిణీ చేసేలా జిల్లా స్థాయిలో కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించి అమలు చేయాలని అధికారులను ఆదేశించారు.

సూపర్ ఎల్‌నినో పరిస్థితుల నేపథ్యంలో వర్షాభావ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని రైతులను ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగు వైపు ప్రోత్సహించాలని సూచించారు. ప్రత్యామ్నాయ పంటలకు అవసరమైన విత్తనాలను ముందుగానే సిద్ధంగా ఉంచి రైతులకు అందుబాటులో ఉండేలా చర్యలు చేపట్టాలని తెలిపారు.

ఈ వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌లో జిల్లా పరిషత్ ముఖ్య కార్యనిర్వహణ అధికారి నరేందర్, జిల్లా వైద్య ఆరోగ్య శాఖ అధికారి పవిత్ర, జిల్లా ప్రణాళిక అధికారి జి. రవీందర్, గ్రామీణ నీటి సరఫరా శాఖ ఈఈ, సంబంధిత శాఖల అధికారులు పాల్గొన్నారు.

బ్రిడ్జ్ ఫౌండేషన్ తో ప్రతి నియోజకవర్గంలో అభివృద్ధి

119 నియోజకవర్గాలకు ప్రత్యేక నాన్‌ప్రాఫిట్ సంస్థలు ఏర్పాటు

ఎంఎల్‌ఏలకు సాంకేతికత, నైపుణ్యం, భాగస్వామ్యాలతో అభివృద్ధికి మరింత బలం

రాష్ట్ర ఐటీ, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్‌బాబు

దిక్సూచి, హైదరాబాద్: 

తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనసభ సచివాలయం మరియు EQUIPPP సంస్థ మధ్య రాష్ట్రంలోని 119 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల్లో కాన్స్టిట్యూయెన్సీ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ సస్టైనబిలిటీ బ్రిడ్జ్ ఫౌండేషన్లు ఏర్పాటు చేసేందుకు అవగాహన ఒప్పందం (ఎంఓయూ) కుదిరింది. ఈ ఒప్పంద పత్రాల మార్పిడి కార్యక్రమానికి ఐటీ, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్‌బాబు హాజరయ్యారు.

ఈ సందర్భంగా మంత్రి మాట్లాడుతూ ప్రతి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో స్వతంత్ర లాభాపేక్షలేని (నాన్‌ప్రాఫిట్) ఫౌండేషన్ ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా అభివృద్ధి, సుస్థిరతకు కొత్త దిశ లభిస్తుందని పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వంపై ఎలాంటి ఆర్థిక భారం లేకుండా పబ్లిక్–ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య (PPP) విధానంలో ఈ సంస్థలు పనిచేస్తాయని తెలిపారు.

EQUIPPP రూపొందించిన CDX ప్లాట్‌ఫామ్, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) ఆధారిత సామాజిక సాంకేతిక నిపుణుల సహకారంతో ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, విద్యా సంస్థల మధ్య సమన్వయం పెంచి నియోజకవర్గాల అభివృద్ధికి ఈ ఫౌండేషన్లు తోడ్పడతాయని వివరించారు.

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ప్రజాప్రతినిధుల పాత్ర విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో, సాంకేతికత, ప్రతిభ, భాగస్వామ్యాల ద్వారా ఎంఎల్‌ఏలు అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను మరింత సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి ఈ కార్యక్రమం దోహదపడుతుందని శ్రీధర్‌బాబు పేర్కొన్నారు.

తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనమండలి ఛైర్మన్ గుత్తా సుఖేందర్ రెడ్డి, శాసనసభ స్పీకర్ గడ్డం ప్రసాద్ కుమార్ మార్గదర్శకత్వంలో శాసనసభ సచివాలయం చేపట్టిన ఈ వినూత్న కార్యక్రమాన్ని మంత్రి అభినందించారు.

పరదేశీ..... (అరుణ నారదభట్ల)

పరదేశీ

అరుణ నారదభట్ల

చేయడానికి ఏమీ లేదు ప్రేమగా నాలుగు మాటలు చెప్పడం తప్ప

తన గొంతు వణికినప్పుడల్లా గుండె మేఘమై పోతుంది

తనలోని మాటలన్నీ చెపుతుంటాడు

చిన్నపాటి ఉత్సాహంతో తనకేసి చూస్తూ "అవునా" అంటుంటాను.

తనకెంతటి ఆనందం తన భావాలని పంచుకోడానికీ ఒకరున్నారని...

జీవితాన్నంతా తడుముకుంటూ

గతించిన లోకంలో స్వేచ్చగా విహరిస్తుంటాడు

తనకప్పుడు ఎవరి సహాయమూ అవసరం లేదు

ధీమాగా ఎక్కిన ఎత్తుపల్లాలూ

తేలికగా దాటేసిన వాగువంకలూ

విద్యుల్లతల్లా మెరిసిన సరదాల సౌధాలు

అన్నీ తనుగానే.

వసంతకాలంలో విరిసినపువ్వులన్నీ

చెట్టును వీడి 

పూజకో...పులకరింతలకో

దారివెదుక్కోని వెళ్ళిపోతాయి 

కాసింత పరిమళాన్ని చెట్టుకు వదిలేసి.

శరత్కాలపు వెన్నెలలా

అనుభవాల మస్తిష్కపొరల్లో 

వెండిమబ్బుల్లో చండ్రుడైపోతుంటాడు నాన్న ఒంటరిగానే.

పురిటినొప్పులనూ మనసు తిప్పలునూ వదిలేసి

నిర్మోహమాటంగా వాళ్ళని ఊరికే వదిలేసి వెల్లిపోతాను

కనడానికీ పెంచడానికీ వెచ్చించిన కాలాలన్నీ

రుతుచక్రానికి ముడి పడిపోతాయి

చినుకు రాలడమూ చిగురు తొడగటమూ

ఆకులు ముదిరి పండిపోయి శిశిరాన్ని ఆశ్రయించడమూ

సహజమే అయినా 

నాకు పరిమళాన్ని అందించిన చెట్టు అమ్మానాన్నలే.

తమ వయస్సునో అవస్థనో తీసుకోలేను గానీ

చేయూతనై ఆ చెట్టుకు చిగురుగానే ఉంటానెప్పుడూ

దూరమున్నప్పుడు ప్రశాంతంగా ఆప్యాయంగా

తన జీవతపుకథ వింటూనే ఉంటానెప్పుడూ

తన అనుభవాలనుండే జాగృతమవుతూ ఉంటానెప్పుడు

శిశిరానికి చేయూత కాసింత చల్లని నీరే

బలంగా కొంతకాలమైనా చెట్టునంటుకొని 

సంతోషంగా బ్రతకడానికి!

"పరదేశీ" 

– తండ్రి ఒంటరితనాన్ని అక్షరాల్లో నిలిపిన కవిత

(నవీన్​)

"పరదేశీ" అనే శీర్షికతో అరుణ నారదభట్ల రాసిన ఈ కవిత, కేవలం తండ్రి–కూతుళ్ల అనుబంధాన్ని మాత్రమే కాదు, కాలంతో పాటు మారిపోతున్న కుటుంబ వ్యవస్థను కూడా హృదయానికి హత్తుకునేలా ప్రతిబింబిస్తుంది.

వృద్ధాప్యంలోకి అడుగుపెట్టిన తండ్రికి పిల్లలు చేయగలిగేది పెద్దగా ఏమీ ఉండకపోవచ్చు. కానీ ప్రేమగా పలికే నాలుగు మాటలు, ఆప్యాయంగా వినే రెండు చెవులు, ఆయన జీవితానుభవాలను ఆసక్తిగా ఆలకించే ఒక మనసు... అవే ఆయనకు ప్రపంచం. ఈ భావాన్ని కవయిత్రి అత్యంత సహజంగా, అలంకారాల ఆర్భాటం లేకుండా వ్యక్తీకరించారు.

"తన గొంతు వణికినప్పుడల్లా గుండె మేఘమై పోతుంది" అనే పాదం చదివిన క్షణంలోనే పాఠకుడి హృదయం తడుస్తుంది. వృద్ధాప్యంలో తండ్రి గొంతులో వినిపించే కంపనాన్ని, కూతురు గుండెలో కురిసే వర్షంగా మార్చడం కవిత్వానికి నిదర్శనం.

చెట్టును తల్లిదండ్రులకు ప్రతీకగా నిలబెట్టి, పూలను పిల్లలతో పోల్చిన రూపకం ఈ కవితలో అత్యంత అందమైన భావచిత్రం. పూలు చెట్టును విడిచిపోతాయి. కానీ వాటి పరిమళం మాత్రం చెట్టుకు మిగిలిపోతుంది. అలాగే పిల్లలు తమ జీవితాల కోసం దూరమైనా, తల్లిదండ్రుల జీవితాల్లో ప్రేమ అనే పరిమళం మిగిల్చాలని కవయిత్రి సూచించారు.

చివర్లో వచ్చే...

"తమ వయస్సునో అవస్థనో తీసుకోలేను గానీ... చేయూతనై ఆ చెట్టుకు చిగురుగానే ఉంటానెప్పుడూ..."

అనే పాదాలు ఈ కవితకు ప్రాణం. తల్లిదండ్రుల వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకోలేకపోయినా, వారికి అండగా నిలవాలనే ప్రతి సంతానం బాధ్యతను అవి గుర్తు చేస్తాయి.

ఈ కవితలో అతిశయోక్తి లేదు... ఆవేశం లేదు... జీవిత సత్యం మాత్రమే ఉంది.

నేటి తరం తప్పనిసరిగా చదవాల్సిన కవితల్లో "పరదేశీ" ఒకటి అని చెప్పడంలో అతిశయోక్తి లేదు. ఎందుకంటే, ఈ కవిత చదివిన తర్వాత ఒక్కసారి అయినా ప్రతి ఒక్కరూ తమ తల్లిదండ్రులకు ఫోన్ చేయాలనిపిస్తుంది. అదే ఈ కవిత సాధించిన విజయం.

ఆ భూతం పేరు.. ఎల్ల్నినో

 

ఆ భూతం పేరు.. ఎల్ల్నినో

(దహగాం శ్రీనివాస్​)

ఆకాశ వీధుల్లో అహంకారాల ఆట సాగుతోంది.

ఓ అదృశ్య భూతం చెరలో చిక్కుకున్న మేఘమాలలు విలవిల్లాడుతున్నాయి. వాటి హృదయ ఘోష ఉరుముల రూపంలో వినిపిస్తున్నా, కన్నీటి చినుకులు మాత్రం నేలను తాకలేకపోతున్నాయి.

ప్రకృతి వికృతంగా మారింది.

ఆకాశమంతా కారుమబ్బులు కమ్ముకుని వర్షిస్తాయనే ఆశ కలిగిస్తాయి. కానీ క్షణాల్లోనే ఎవరో మంత్రం వేసినట్లు చెదిరిపోయి మాయమవుతున్నాయి.

అగ్నిగుండంలా మండుతున్న భూగోళం తన దాహం తీర్చుకోవడానికి ఎదురుచూస్తోంది.

వేసవి తాపంతో అల్లాడుతున్న భూమాత ఒక వర్షపు చుక్క కోసం నోరు తెరిచి ఎదురుచూస్తోంది. కానీ కనికరం లేని ఆ భూతం మేఘాలను అష్టదిగ్బంధనం చేసి, వర్షం కురవకుండా అడ్డుకుంటోంది.

మరోవైపు నిండు గర్భిణిలా ప్రసవ వేదనతో అలమటిస్తున్న మేఘమాలలు...

వరుణుడి ఆదేశాలు పాటించాలని తహతహలాడుతున్నా, పురిటి నొప్పులతో విలవిల్లాడుతున్నా, సుఖప్రసవంలా భూమిపై జలధారలు కురిపించాలని ఆరాటపడుతున్నా... ఆ భూతం వాటిని పురిటిలోనే బంధించి వేస్తోంది.

ఆ భూతం పేరు ఎల్‌నినో.

సముద్ర జలాల ఉష్ణోగ్రతల్లో ఏర్పడే అసాధారణ మార్పులతో పుట్టుకొచ్చే ఈ అదృశ్య శక్తి ప్రపంచ వాతావరణాన్ని తారుమారు చేస్తుంది. భారత రుతుపవనాలపై దీని ప్రభావం పడితే, మేఘాలు వచ్చినా వర్షాలు తగ్గిపోతాయి. రైతు ఆశలు ఆవిరవుతాయి. భూమి దాహం తీరదు. చెరువులు వెలవెలబోతాయి. జీవజాలం నీటి కోసం పరితపిస్తుంది.

ప్రకృతితో మనిషి చేసిన చెలగాటం, పెరుగుతున్న కాలుష్యం, అడవుల నరికివేత, గ్లోబల్ వార్మింగ్ వంటి పరిణామాలు ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని మరింత తీవ్రమయ్యేలా చేస్తున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.

మేఘాలు శత్రువులు కావు...

వర్షం కురవకపోవడం వాటి తప్పు కాదు...

ఆకాశాన్ని బంధించిన ఎల్‌నినో అనే అదృశ్య భూతం ఆడుతున్న ఆటలో ప్రకృతి, భూమి, మనిషి ముగ్గురూ బలైపోతున్నారు.

ఎఫ్‌డీఆర్ సైన్స్ సెంటర్ ప్రారంభం

 

విద్యార్థుల్లో శాస్త్రీయ దృక్పథం పెంపొందించడమే లక్ష్యం: మంత్రి శ్రీధర్‌బాబు

దిక్సూచి, హైదరాబాద్‌:
మేడ్చల్–మల్కాజిగిరి జిల్లా ఆల్వాల్‌లోని జిల్లా పరిషత్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలో ఫౌండేషన్ ఫర్ డెమోక్రాటిక్ రిఫార్మ్స్ (ఎఫ్‌డీఆర్) సహకారంతో ఏర్పాటు చేసిన ఎఫ్‌డీఆర్ సైన్స్ సెంటర్‌ను రాష్ట్ర ఐటీ, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్‌బాబు  ప్రారంభించారు. అనంతరం

మంత్రి శ్రీధర్‌బాబు మాట్లాడుతూ నేటి ప్రపంచంలో విజ్ఞానం, సాంకేతికతే అభివృద్ధికి ప్రధాన చోదక శక్తులని అన్నారు. విద్యార్థులు పాఠ్యపుస్తకాలకే పరిమితం కాకుండా పరిశోధనా దృక్పథంతో ఆలోచించాలని సూచించారు. చిన్ననాటి నుంచే ప్రశ్నించే తత్వం, ప్రయోగాలు చేసే ఆసక్తి, సమస్యలకు శాస్త్రీయ పరిష్కారాలను అన్వేషించే దృక్పథం అలవడితేనే భవిష్యత్తులో ప్రపంచ స్థాయి శాస్త్రవేత్తలు, ఆవిష్కర్తలు తయారవుతారని పేర్కొన్నారు.

తెలంగాణ ప్రభుత్వం విద్యా రంగంలో ఆధునిక సౌకర్యాల కల్పనకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని, ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో నాణ్యమైన విద్యతో పాటు సాంకేతిక, శాస్త్రీయ నైపుణ్యాల పెంపునకు చర్యలు చేపడుతోందని తెలిపారు. విద్యార్థుల్లో సృజనాత్మకతను వెలికితీయడానికి ఇటువంటి సైన్స్ సెంటర్లు ఎంతో ఉపయోగపడతాయని అన్నారు.

ఫౌండేషన్ ఫర్ డెమోక్రాటిక్ రిఫార్మ్స్ (ఎఫ్‌డీఆర్) విద్యా రంగానికి అందిస్తున్న సహకారం అభినందనీయమని శ్రీధర్‌బాబు కొనియాడారు. సమాజాభివృద్ధికి ప్రభుత్వం, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు కలిసి పనిచేస్తే మరింత మెరుగైన ఫలితాలు సాధించవచ్చని చెప్పారు.

ఈ కార్యక్రమంలో ఎంపీలు ఈటల రాజేందర్, విజయేంద్ర ప్రసాద్, ఎఫ్‌డీఆర్ ప్రధాన కార్యదర్శి డాక్టర్ జయప్రకాశ్ నారాయణ్‌తో పాటు పలువురు ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు, విద్యావేత్తలు, ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు పాల్గొన్నారు.

ఇస్కాన్ అబిడ్స్ స్వర్ణోత్సవ రథయాత్రలో మంత్రి శ్రీధర్‌బాబు

దిక్సూచి, హైదరాబాద్‌:

హైదరాబాద్‌లోని ఇస్కాన్ అబిడ్స్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన స్వర్ణోత్సవ రథయాత్ర వేడుకలు భక్తిశ్రద్ధల నడుమ ఘనంగా జరిగాయి. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర ఐటీ, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి దుద్దిళ్ల శ్రీధర్‌బాబు పాల్గొని శ్రీ జగన్నాథ స్వామిని దర్శించుకుని ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు. అనంతరం రథయాత్రలో పాల్గొని కొంతసేపు జగన్నాథుని సేవలో గడిపారు.

ఈ సందర్భంగా మంత్రి మాట్లాడుతూ, ఇస్కాన్ అబిడ్స్ గత 50 సంవత్సరాలుగా ఆధ్యాత్మిక విలువలను సమాజంలో విస్తరించడంతో పాటు సేవా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తూ విశేష కృషి చేస్తోందని కొనియాడారు. రథయాత్ర భారతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తూ శ్రీ జగన్నాథ స్వామి శాంతి, సామరస్యం, కరుణ అనే శాశ్వత సందేశాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెబుతోందన్నారు.

స్వర్ణోత్సవ వేడుకల్లో వేలాది మంది భక్తులు పాల్గొని భక్తి పారవశ్యంలో రథయాత్రను తిలకించారు. ఈ సందర్భంగా ఇస్కాన్ అబిడ్స్ కుటుంబ సభ్యులకు మంత్రి శ్రీధర్‌బాబు అభినందనలు తెలిపారు. శ్రీ జగన్నాథ స్వామి ఆశీస్సులతో రాష్ట్ర ప్రజలందరికీ సుఖసంతోషాలు, ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యం కలగాలని ఆకాంక్షించారు.

యోగాపై పెరుగుతున్న ఆసక్తి

దిక్సూచి, కరీంనగర్:

ఒకప్పుడు కొద్దిమంది మాత్రమే అభ్యసించిన యోగా.. ఇప్పుడు అన్ని వయస్సుల వారిని ఆకర్షిస్తోంది. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిపై అవగాహన పెరగడంతో మహిళలు, యువత, విద్యార్థులు పెద్దఎత్తున యోగా సాధనకు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లాలో వాకర్స్ అసోసియేషన్లు, యోగా కేంద్రాలు, పతంజలి సంస్థలు, ఆయుష్ కేంద్రాలు, పీఎం శ్రీ పాఠశాలలు, సైనిక పాఠశాలలు, క్రీడా మైదానాల్లో ప్రతిరోజూ వందల సంఖ్యలో యోగా తరగతులు నిర్వహిస్తున్నారు.

మూడో తరగతి నుంచే సాధన

కరీంనగర్‌కు చెందిన ఇంటర్ విద్యార్థిని ధృతి మూడో తరగతి నుంచే యోగా సాధన ప్రారంభించింది. గురువు మార్గదర్శకత్వంలో యోగా నేర్చుకున్న ఆమె, తల్లిదండ్రుల ప్రోత్సాహంతో రాష్ట్ర, జాతీయ స్థాయి పోటీల్లో పలు పతకాలు సాధించింది. పతంజలి నిర్వహించిన శిక్షణ శిబిరాల్లో పాల్గొని తన ప్రతిభను మరింత మెరుగుపర్చుకుంది.

"గురువు, అమ్మానాన్నల ప్రోత్సాహంతో రాష్ట్ర, జాతీయ స్థాయి పతకాలు సాధించాను. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పతకాలు సాధించి ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లాకు గుర్తింపు తీసుకురావడమే నా లక్ష్యం. ప్రతి ఒక్కరూ యోగాను జీవితంలో భాగంగా చేసుకోవాలి" అని ధృతి తెలిపింది.

మహిళలు, యువతలో పెరుగుతున్న ఆసక్తి

ఇటీవలి కాలంలో మహిళలు, యువతలో యోగా సాధనపై ఆసక్తి గణనీయంగా పెరిగింది. వివిధ సంస్థల్లో శిక్షణ పొందిన వారు ప్రతిరోజూ ఇంటి వద్దే ఆసనాలు, ప్రాణాయామం సాధన చేస్తున్నారు. ఆరోగ్య పరిరక్షణతో పాటు మానసిక ప్రశాంతత కోసం యోగాను నిత్య జీవితంలో భాగంగా మార్చుకుంటున్నారు.

ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 21న నిర్వహించే అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం ద్వారా యోగా ప్రాధాన్యంపై మరింత అవగాహన పెరుగుతోంది. ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లాలో సుమారు మూడు నుంచి నాలుగు లక్షల మంది వరకు యోగా సాధన చేస్తున్నారని యోగా శిక్షకుడు సిద్ధారెడ్డి తెలిపారు. ముఖ్యంగా 40 నుంచి 60 ఏళ్లకు పైబడిన వారే అధిక సంఖ్యలో యోగా అభ్యసిస్తున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు.

విస్తరిస్తున్న శిక్షణ కేంద్రాలు

వాకర్స్ అసోసియేషన్లు, పతంజలి యోగా కేంద్రాలు, ఆయుష్ కేంద్రాలు, పీఎం శ్రీ పాఠశాలలు, సైనిక పాఠశాలలు, క్రీడా మైదానాల్లో ప్రతిరోజూ యోగా శిబిరాలు నిర్వహిస్తున్నారు. ఉమ్మడి జిల్లాలో రోజూ 400 నుంచి 500 వరకు యోగా తరగతులు జరుగుతుండగా, పట్టణాలతో పాటు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనూ యోగా గురువులు, విశ్రాంత ఉద్యోగులు స్వచ్ఛందంగా శిక్షణ అందిస్తున్నారు.

విద్య, ఉద్యోగాల్లో అవకాశాలు

యోగా రంగానికి ప్రభుత్వాలు ప్రాధాన్యం పెంచుతున్నాయి. వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలు యోగాలో డిప్లొమా, సర్టిఫికేట్ కోర్సులు నిర్వహిస్తున్నాయి. పీఎం శ్రీ, కేంద్రీయ విద్యాలయాలతో పాటు ఇతర విద్యాసంస్థల్లో యోగా ఉపాధ్యాయులను నియమిస్తున్నారు. దీంతో యోగా విద్యను అభ్యసించిన వారికి ఉపాధి అవకాశాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి.

ఆరోగ్యకరమైన జీవనానికి యోగానే మార్గం

శారీరక దృఢత్వం, మానసిక ప్రశాంతత, ఏకాగ్రత, రోగనిరోధక శక్తిని పెంపొందించే యోగా నేటి కాలంలో అవసరంగా మారింది. ఆరోగ్యవంతమైన సమాజ నిర్మాణానికి ప్రతి ఒక్కరూ రోజూ కొంత సమయం యోగా సాధనకు కేటాయించాలని యోగా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

నేటి నుంచి వారాహి దేవీ నవరాత్రులు

 

వారాహి దేవి నవరాత్రులను ఆషాఢ మాసంలో జరుపుకుంటారు, వీటినే "ఆషాఢ గుప్త నవరాత్రులు" అని కూడా అంటారు. ఈ ఏడాది 2026 లో ఈ నవరాత్రులు జూలై 15, బుధవారం నుండి జూలై 23, గురువారం వరకు 9 రోజుల పాటు జరగనున్నాయి.

హిందూ సంప్రదాయంలో శరన్నవరాత్రులు, చైత్ర నవరాత్రులలాగే ఈ ఆషాఢ నవరాత్రులకు ఎంతో విశిష్టత ఉంది. 

ఈ సమయంలో లలితా త్రిపుర సుందరి దేవి సేనాధిపతి అయిన శ్రీ వారాహి అమ్మవారిని ప్రత్యేకంగా ఆరాధిస్తారు.

ఈ నవరాత్రుల విశిష్టత, పూజా విధానం మరియు నియమాల పూర్తి వివరాలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి:```

ఎవరీ వారాహి దేవి?

*సేనాధిపతి: 

శ్రీ లలితా దేవి సర్వ సైన్యానికి వారాహి దేవి కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ (సైన్యాధిపతి). లలితా సహస్రనామంలో ఈమెను 'దండనాథ' అని కీర్తించారు.```

*స్వరూపం:

సప్తమాతృకలలో ఈమె అత్యంత శక్తివంతమైన దేవత. విష్ణుమూర్తి వరాహ అవతారానికి సంబంధించిన స్త్రీ శక్తి రూపమే వారాహి దేవి. ఈమె వరాహ (పంది) ముఖంతో, చేతిలో హలము (నాగలి), దండం ధరించి భక్తులను రక్షిస్తూ ఉంటుంది.```

*రక్షణ కవచం:

భక్తులకు ఎదురయ్యే శత్రు భయాలు, కోర్టు సమస్యలు, ఆస్తి లేదా భూ వివాదాలు మరియు వ్యాపారంలో అడ్డంకులను తొలగించడంలో ఈమెను మించిన దైవం లేదు.

*"గుప్త" నవరాత్రులు అని ఎందుకు అంటారు?

'గుప్త' అంటే రహస్యం. శరన్నవరాత్రులలాగా వీటిని అందరికీ తెలిసేలా పబ్లిక్‌గా కాకుండా, భక్తులు తమ ఇంట్లోనే చాలా నిగూఢంగా, నిశ్శబ్దంగా మరియు అత్యంత నిష్ఠతో మంత్ర సాధన చేస్తారు.

ముఖ్యంగా తాంత్రికులు, సాధకులు, దేవి ఉపాసకులు తమ కుండలినీ శక్తిని జాగ్రత్త పరచుకోవడానికి ఈ 9 రోజులు కఠినమైన సాధన చేస్తారు.

పూజా విధానం మరియు సమయం:

*రాత్రి పూజ:

వారాహి దేవిని రాత్రి సమయాలలో పూజించడం అత్యంత శ్రేష్ఠం. సాధారణంగా రాత్రి 7 గంటల నుండి 10 గంటల మధ్య చేసే పూజలు, జపాలు అమ్మవారికి త్వరగా చేరుతాయి.

*దీపారాధన:

పూజా గదిలో ఆవు నెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనెతో దీపాలు వెలిగించి వారాహి అష్టోత్తరం, వారాహి కవచం లేదా మూలమంత్రాన్ని పఠించాలి.

*విశేష తిథి (పంచమి):

ఈ 9 రోజులలో వచ్చే "ఆషాఢ శుద్ధ పంచమి" (జూలై 19, 2026) తిథి అమ్మవారికి అత్యంత ప్రీతికరమైన రోజు. ఆ రోజు చేసే పూజకు అనంతమైన ఫలితం దక్కుతుంది.

*అమ్మవారికి ఇష్టమైన నైవేద్యాలు

వారాహి దేవి భూమికి అధిపతి కాబట్టి, భూమి లోపల పండే దుంపలు మరియు ఘాటైన పదార్థాలు ఆమెకు మహా ప్రీతి.

*పులిహోర లేదా చక్కర పొంగలి.

*ఉడకబెట్టిన చిలగడదుంపలు (గెనుసు గడ్డలు) లేదా కందగడ్డ.

*నల్ల మినపప్పుతో చేసిన గారెలు.

*దానిమ్మ పండ్లు లేదా పానకం, వడపప్పు. [1, 7] ```

లభించే ఫలితాలు:

*శత్రు విజయం:

మిమ్మల్ని ఇబ్బంది పెట్టే శత్రువులు శాంతిస్తారు. మీపై ఉన్న నరదృష్టి, నెగిటివ్ ఎనర్జీ తొలగిపోతాయి.```

*భూ వివాదాల పరిష్కారం:

*ఇల్లు కట్టుకోవడంలో అడ్డంకులు ఉన్నా లేదా ల్యాండ్ రిజిస్ట్రేషన్ సమస్యలు, కోర్టు కేసులు ఉన్నా అవి త్వరగా తొలగిపోతాయి.```

*ధైర్యం & ఆత్మవిశ్వాసం:

*భయపడే స్వభావం ఉన్నవారికి మానసిక ధైర్యం, ధీరత్వం మరియు ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతాయి. 

*ఆషాఢ గుప్త నవరాత్రులలో పెద్దగా ఆడంబరాలు లేకుండా, ఇంట్లోనే ప్రతిరోజూ ఒక దీపం వెలిగించి, దేవిని మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థిస్తే సకల శుభాలు కలుగుతాయి.

- అవధాని మోహన శర్మ

అందం అంటే రూపమే కాదు.. వ్యక్తిత్వం

మిమ్మల్ని మరింత ఆకర్షణీయంగా మార్చే 18 అలవాట్లు

దిక్సూచి ప్రత్యేకం: 

ఆకర్షణీయంగా ఉండాలంటే అందమైన ముఖం, ఖరీదైన దుస్తులు లేదా పరిపూర్ణమైన శరీరాకృతి తప్పనిసరి కాదని మనోవిజ్ఞాన నిపుణులు చెబుతున్నారు. మన ప్రవర్తన, మాటతీరు, ఇతరులతో మెలిగే విధానమే ఒక వ్యక్తిని అందరిలో ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతుందని అనేక పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.

దశాబ్దాలుగా జరిగిన అధ్యయనాల ప్రకారం, అందరి మనసు గెలుచుకునే వ్యక్తుల్లో కనిపించే 18 ముఖ్యమైన అలవాట్లు ఇవే...

1. ఆత్మీయమైన కంటి చూపు

ఎదుటి వ్యక్తితో సహజంగా కళ్లల్లోకి చూస్తూ మాట్లాడటం ఆప్యాయతను పెంచుతుంది. "నేను నిన్ను గమనిస్తున్నాను" అనే భావన కలిగిస్తుంది.

2. పేర్లు గుర్తుంచుకోవడం

ఎదుటి వ్యక్తి పేరును గుర్తుంచుకొని సంభాషణలో ఉపయోగించడం గౌరవాన్ని, నిజమైన ఆసక్తిని తెలియజేస్తుంది.

3. నిదానంగా మాట్లాడడం

ఆతురత లేకుండా ప్రశాంతంగా మాట్లాడే వ్యక్తులను ఆత్మవిశ్వాసం కలవారిగా భావిస్తారు.

4. హృదయపూర్వకంగా నవ్వడం

నకిలీ నవ్వు కంటే సహజమైన చిరునవ్వు, మనస్ఫూర్తిగా నవ్వడం ఇతరులను ఆకర్షిస్తుంది.

5. మంచి ప్రశ్నలు అడగడం

తమ గురించి మాత్రమే కాకుండా, ఎదుటివారి అనుభవాలు, అభిరుచుల గురించి ఆసక్తిగా అడిగే వ్యక్తులు త్వరగా స్నేహితులవుతారు.

6. స్వంత అభిప్రాయం కలిగి ఉండడం

ప్రతి విషయానికీ అవుననే వ్యక్తికంటే, మర్యాదగా తన అభిప్రాయాన్ని చెప్పగలిగే వ్యక్తికి ఎక్కువ గౌరవం లభిస్తుంది.

7. హద్దులు తెలిసిన ఆప్యాయత

సందర్భానికి తగిన విధంగా పలకరించడం, హస్తదానం చేయడం వంటి చర్యలు అనుబంధాన్ని పెంచుతాయి. అయితే వ్యక్తిగత హద్దులను ఎల్లప్పుడూ గౌరవించాలి.

8. ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉండకపోవడం

సొంత లక్ష్యాలు, అభిరుచులు, పనులతో బిజీగా ఉండే వ్యక్తులు మరింత ఆసక్తికరంగా కనిపిస్తారు.

9. సహజమైన చిరునవ్వు

అవసరమైనప్పుడు నవ్వడం మరింత నిజాయితీగా అనిపిస్తుంది. బలవంతంగా ఎప్పుడూ నవ్వడం సహజంగా కనిపించదు.

10. ఆత్మవిశ్వాసంతో నిలబడడం

నిటారుగా నిలబడటం, భుజాలను సరిగా ఉంచడం, ఆత్మవిశ్వాసంతో నడవడం మంచి వ్యక్తిత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

11. పూర్తిగా వినడం

మధ్యలో అడ్డుకోకుండా ఎదుటివారి మాట పూర్తిగా వినడం గొప్ప లక్షణం.

12. అందరితో మర్యాదగా ఉండడం

తెలిసినవారితోనే కాదు... హోటల్ సిబ్బంది, డ్రైవర్లు, కార్మికులు వంటి వారితో ఎలా ప్రవర్తిస్తారో కూడా మీ వ్యక్తిత్వాన్ని తెలియజేస్తుంది.

13. తప్పు ఒప్పుకోవడం

"ఈ విషయంలో నేను తప్పు చేశాను" అని అంగీకరించడం బలహీనత కాదు... అది పరిపక్వతకు నిదర్శనం.

14. ఒక అభిరుచి కలిగి ఉండడం

సంగీతం, పుస్తకాలు, విజ్ఞానం, క్రీడలు... ఏదైనా ఒక విషయంపై మక్కువ ఉండటం వ్యక్తిని ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతుంది.

15. సహజంగా అనుబంధం పెంచుకోవడం

ఎదుటివారి సంభాషణ శైలికి అనుగుణంగా సహజంగా స్పందించడం సాన్నిహిత్యాన్ని పెంచుతుంది.

16. ఇతరుల గురించి చెడుగా మాట్లాడకపోవడం

ఎప్పుడూ గాసిప్ చేసే వారిపై విశ్వాసం తగ్గుతుంది. ఇతరుల గురించి మంచిగా మాట్లాడేవారిపై గౌరవం పెరుగుతుంది.

17. సందర్భానికి తగిన దుస్తులు ధరించడం

ఖరీదైన దుస్తులు అవసరం లేదు. శుభ్రంగా, సరిగ్గా సరిపోయే దుస్తులు ధరించడం మంచి అభిప్రాయాన్ని కలిగిస్తుంది.

18. మీతో మాట్లాడిన తర్వాత వారికి మంచి అనుభూతి కలిగించడం

ఇదే అత్యంత ముఖ్యమైన లక్షణం. మీతో మాట్లాడిన తర్వాత ఎదుటివారు ఆనందంగా, గౌరవించబడినట్లు, విలువైన వ్యక్తిగా భావిస్తే... మిమ్మల్ని వారు ఎప్పటికీ మర్చిపోలేరు.

నిపుణులు ఏమంటున్నారు?

మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఆకర్షణ అనేది కేవలం శారీరక సౌందర్యంపై ఆధారపడదు. ఆత్మీయత, నిజాయితీ, ఆత్మవిశ్వాసం, వినయంతో కూడిన ప్రవర్తన, ఇతరుల పట్ల గౌరవం వంటి లక్షణాలు ఒక వ్యక్తిని మరింత ఆకర్షణీయంగా మారుస్తాయి. వీటిలో చాలా అలవాట్లు సాధన ద్వారా అలవర్చుకోవచ్చు.

అందం కళ్లకు కనిపించేది కావచ్చు... కానీ వ్యక్తిత్వం మనసును గెలుచుకుంటుంది. రూపం కాలంతో మారొచ్చు. అయితే మంచి ప్రవర్తన, గౌరవం, నిజాయితీ, సానుకూల దృక్పథం ఉంటే ఆ వ్యక్తి అందరి హృదయాల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాడు.

– రజినీ రెడ్డి, విజయవాడ